مدیرکل امور دارویی سازمان غذا و دارو، گفت: استقلال دارویی کشور را با تعداد داروهای تولید داخل نمیسنجند؛ باید ببینیم در زمان اختلال چند قدم میتوانیم دوام بیاوریم.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از سالمخبر، اکبر عبداللهیاصل در پنل «چشمانداز دارو در افق پنجساله» ایرانفارما با تأکید بر اینکه آینده نظام دارویی را نمیتوان با الگوهای سنتی و صرفاً بر مبنای میزان تولید داخل یا ذخایر دارویی مدیریت کرد، گفت: «لزوماً تعداد تولید داخل دیگر مطرح نیست؛ بحث اصلی این است که ما از نظر استقلال راهبردی، برای چند قدم میتوانیم کامل طاقت بیاوریم.»
وی تأکید کرد که رگولاتوری آینده باید از پیشبینی صرف عبور کند و به سمت تابآوری، مدیریت ریسک، پایش مستمر و آمادگی برای اختلالات حرکت کند.
وی با اشاره به دشواری پیشبینی تحولات پنج سال آینده اظهار کرد: «ما نمیتوانیم بگوییم پنج سال دیگر دقیقاً چه اتفاقی در حوزه علم، منابع مالی یا مدیریت منابع مالی رخ میدهد، اما میتوانیم الگوی حرکت آن را حدس بزنیم.»
عبداللهی اصل افزود: «اگر یک جامعه منظم داشته باشیم، میتوانیم بگوییم این روندها جواب میدهد؛ اما اگر جامعهای غیرمنظم داشته باشیم، الگوی نامنظم آن را داریم و باید منتظر هر چیزی باشیم. بنابراین ما میتوانیم الگوها را حدس بزنیم.»
رگولاتور نباید غافلگیر شود
این فعال حوزه رگولاتوری با بیان اینکه مهمترین وظیفه رگولاتور آینده، آمادگی در برابر اتفاقات پیشبینینشده است، گفت: «رگولاتور کسی است که باید بتواند خودش را با شرایط تطبیق بدهد و واقعاً نمیتواند همه اتفاقات را از قبل پیشبینی کند. رگولاتور باید طوری عمل کند که غافلگیر نشود؛ چه کووید اتفاق بیفتد، چه جنگ رخ دهد.»
وی ادامه داد: «چه کسی میتوانست پیشبینی کند که یکدفعه موشک به ایران بخورد؟ چه کسی میتوانست پیشبینی کند که یک پاندمی در کشور ایجاد شود؟ خیلی از این اتفاقات قابل پیشبینی نبودند.»
به گفته عبداللهی اصل، همین تغییرات باعث شده است مأموریت رگولاتوری نیز از وظایف سنتی فاصله بگیرد. او گفت: «ما وقتی وارد حوزه رگولاتوری شدیم، یکسری وظایف داشتیم؛ موظف بودیم دسترسی ایجاد کنیم، کیفیت را بررسی کنیم، به قیمت توجه کنیم و آدمها را بسنجیم. اینها همان چیزهایی بود که در کتابهای قبلی درباره رگولاتوری گفته میشد اما امروز باید به تابآوری فکر کنیم، باید به نوآوری فکر کنیم. یعنی ما از فهرستی از اقداماتی که باید انجام دهیم، داریم به یک نوع حکمرانی و به یک اکوسیستم میرسیم.»
از موجودی دارو تا آمادگی برای قطع مسیر تأمین
عبداللهی اصل با اشاره به تغییرات همزمان در اقتصاد، فناوری و زنجیره تأمین دارو گفت: «منابع پولی ما تمام میشود، درمانهای فوقگران میآیند، هوش مصنوعی وارد میشود، دادههای ما جابهجا میشوند و زنجیره جهانی مواد مؤثره تغییر میکند.»
وی افزود: «یکدفعه ترامپ تصمیم میگیرد چه چیزی را کنار بگذارد. موادی که ۸۰ درصد تولید میشدند، ممکن است یکدفعه تحت تأثیر یک تصمیم قرار بگیرند.»
عبداللهی اصل با اشاره به تغییر سؤال نظام دارویی در آینده گفت: «امروز از ما میپرسند دارو چقدر داریم، چقدر ذخیره داریم و میزان موجودی چقدر است. اما سؤال آینده این خواهد بود که اگر مسیر تأمین قطع شد، باید چه کار کنیم؟»
وی تصریح کرد: «ما سالها ادعا کردهایم که برای چنین شرایطی آمادهایم، اما مسئله اصلی این است که باید از نگاه صرفاً موجودیمحور عبور کنیم و برای اختلال در زنجیره تأمین، تابآوری و سناریوهای مختلف آماده باشیم.»
جنگ و یک پرسش درباره مفهوم تولید داخل
عبداللهی اصل در ادامه با اشاره به شرایط جنگی و محدود شدن مسیرهای ورود کالا به کشور، ضرورت بازتعریف مفهوم تولید داخل را مطرح کرد و گفت: «جنگ که شد، آیا تولید داخل ما حتی آسپرین را میتوانست بدون واردات مواد اولیه تولید کند؟ پس آیا ما توانستیم درست پیشبینی کنیم؟»
وی افزود: «آیا بهتر نبود مثلاً ۴۰ قلم دارو را تولید میکردیم، اما میتوانستیم آنها را از پایه تولید کنیم؟ چیزی که به ذهن من رسید این بود که تأمین دارو بیشتر به سمت تابآوری میرود.»
عبداللهی اصل ادامه داد: «اوج جنگ، شش ماهه است؛ مرز دریایی نداریم، مرز هواییمان تقریباً با ۱۰ درصد ظرفیت کار میکند و مرز زمینی هم تقریباً با ۵۰ درصد ظرفیت کار میکند.»
«استقلال راهبردی» مهمتر از تعداد داروهای تولید داخل
عبداللهی اصل با تأکید دوباره بر این موضوع گفت: «لزوماً تعداد تولید داخل دیگر مطرح نیست؛ بحث اصلی این است که ما از نظر استقلال راهبردی، برای چند قدم میتوانیم کامل طاقت بیاوریم.»
مدیریت ریسک جایگزین مدیریت صرف بازار میشود
عبداللهی اصل با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد در مدیریت بازار دارو اظهار کرد: «کنترل بازار ما میرود به سمت مدیریت ریسک.»
وی افزود: «ما باید پایش مستمر برای محصولاتمان داشته باشیم، بحرانها را قبل از وقوع تشخیص بدهیم، دادهها را بتوانیم به تصویر تبدیل کنیم و در نهایت بتوانیم بر ارزشهای ملی خودمان تکیه کنیم.»
کنترل قیمت بدون توجه به استطاعت مردم کافی نیست
عبداللهی اصل در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت مدیریت چرخه عمر محصول تأکید کرد و گفت: «ما باید به سمت مدیریت چرخه عمر محصول برویم. بعد از آن، کنترل قیمت مطرح میشود و ما باید استطاعت مردم را بسنجیم.»
وی افزود: «هرچقدر هم بگوییم تقاضای این دارو کم یا زیاد شده، وقتی مردم پول ندارند، فشار ایجاد میشود.»
بهای ناکارآمدی زنجیره تأمین نباید از جیب بیمار پرداخت شود
وی در ادامه با انتقاد از انتقال هزینههای زنجیره تأمین به مصرفکننده گفت: «بهای پرفورمنس زنجیره تأمین را نباید مصرفکننده بدهد.»
عبداللهی اصل درباره سیاست ژنریک نیز اظهار کرد: «نظام دارویی ایران تصمیم گرفت ژنریک باشد. وقتی ژنریک شد، طبیعتاً بازار هم در همان چارچوب بسته میشود.»
وی درباره وضعیت اقتصادی داروخانهها گفت: «درآمد داروخانه کم است. اوایل انقلاب آمدند حق فنی گذاشتند، با این تصور که حق فنی برای خدماترسانی و اطلاعرسانی به بیمار است.»
او معتقد است نقش خدماتی داروخانهها باید تقویت شود و در عین حال ساختار اقتصادی زنجیره توزیع نیز نیازمند بازنگری است.
عبداللهی اصل درباره داروهای گرانقیمت گفت: «وقتی یک دارو ۱۸۰۰ دلار قیمت دارد، چرا باید روی آن ۲۵ درصد مارجین بگذارم؟ در حالی که دارو فقط از انبار شرکت واردکننده به انبار داروخانه منتقل میشود.»
وی افزود: «اگر واقعاً داروخانه نمیتواند این هزینه را پوشش دهد، میتوانیم محدودیتهایی برای آن در نظر بگیریم.»
نظر شما