به گزارش سلامت نیوز، در آستانه برپایی «نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد» با محوریت «جنگ، بی‌ثباتی و اعتیاد: ضرورت پاسخ علمی و اجتماعی»، دکتر عباس متولیان، دبیر علمی این کنگره، گفت: «پژوهش‌ها نشان می‌دهد مواجهه با خشونت، سوگ، ناامنی، جابه‌جایی، اختلال تحصیل و کاهش کارکرد خانواده می‌تواند احتمال مشکلات روان‌شناختی و رفتارهای پرخطر مانند اعتیاد را در نوجوانان و جوانان افزایش دهد.»
این کنگره ۲۹ مهر تا اول آبان ماه امسال در مرکز همایش‌های رازی تهران برگزار می‌شود.
دکتر متولیان افزود: «جنگ از جمله پدیده‌هایی است که روی مصرف مواد مخدر تأثیر می‌گذارد؛ هرچند الزاماً انتظار نداریم کودک در زمان جنگ مستقیماً مصرف مواد را شروع کند، اما نگرانی اصلی، مسیری است که ممکن است طی سال‌های بعد شکل بگیرد.»
وی در پاسخ به این پرسش که کدام گروه‌های اجتماعی بیشتر در معرض خطر افزایش مصرف یا عود اعتیاد قرار دارند، اظهار داشت: «اولین گروه پرخطر، افرادی هستند که از قبل اختلال مصرف مواد داشته‌اند، به‌ویژه کسانی که درمانشان ناپایدار بوده یا دسترسی‌شان به خدمات درمانی و حمایت اجتماعی مختل شده است. پس از آن، افراد دچار سوگ، آسیب مستقیم ناشی از جنگ، آوارگی، از دست دادن شغل یا مسکن، اختلالات اضطرابی، افسردگی و اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و نیز افرادی که شبکه حمایت خانوادگی و اجتماعی ضعیفی دارند، آسیب‌پذیرترند.»
وی ادامه داد: «شواهد در جمعیت‌های مهاجر و آواره نیز نشان می‌دهد آسیب روانی، مشکلات اقتصادی و دشواری دسترسی به درمان با خطر بیشتر مصرف مواد مخدر همراه است.»
متولیان افزود: «اما درباره کودکان و نوجوانان مسئله شاید حتی مهم‌تر باشد؛ زیرا کودکان یکی از مهم‌ترین گروه‌هایی هستند که شاید اثر جنگ بر آنها را امروز به‌صورت «اعتیاد» نبینیم، ولی ممکن است پیامد آن را پنج یا ۱۰ سال بعد مشاهده کنیم. بنابراین حمایت از خانواده، حفظ ارتباط کودک با مدرسه، شناسایی زودهنگام مشکلات روانی و فراهم کردن محیط‌های امن و حمایت‌کننده، در واقع بخشی از سیاست پیشگیری از اعتیاد آینده است.»
وی تصریح کرد: «از همین روی، در این کنگره مباحثی همچون همه‌گیرشناسی اعتیاد، جنبه‌های بیولوژیک اعتیاد، جنبه‌های روانی-اجتماعی سبب‌شناسی اعتیاد، درمان اعتیاد، کاهش آسیب و سیاست‌گذاری در اعتیاد، اعتیاد و گروه‌های خاص، هم‌بودی‌ها (وجود هم‌زمان دو یا چند اختلال یا بیماری در یک فرد) و ملاحظات پزشکی اعتیاد، پیشگیری از اعتیاد و تجربه‌ها (مرور مورد، نوآوری‌ها و...) مورد بحث و بررسی کارشناسان، متخصصان و صاحب‌نظران این حوزه قرار خواهد گرفت.»
جنگ نباید زنجیره درمان اعتیاد را قطع کند
دکتر رضا دانشمند، دبیر اجرایی کنگره، گفت: «در شرایط جنگی، درمان اعتیاد و ارائه خدمات کاهش آسیب جزو خدمات حیاتی نظام سلامت به شمار می‌روند، نه خدماتی که بتوان آنها را تا پایان بحران متوقف کرد.»
وی با اشاره به اینکه گاهی در بحران، تمام تمرکز نظام سلامت به‌طور طبیعی به مجروحان و بیماری‌های حاد منتقل می‌شود و سلامت روان و اعتیاد به اولویت‌های بعدی می‌رود، خاطرنشان ساخت: «هرچند این سیاست قابل فهم است، اما می‌تواند یک بحران ثانویه ایجاد کند. برای مثال قطع درمان بیماران وابسته به اپیوئید (مواد شبه‌افیونی)، تعطیلی مراکز کاهش آسیب مواد مخدر، اختلال در دسترسی به متادون یا بوپرنورفین و نالوکسان یا از بین رفتن ارتباط بیمار با درمانگر می‌تواند به عود، اوردوز، مرگ و افزایش آسیب‌های اجتماعی منجر شود.»
دبیر اجرایی کنگره گفت: «سازمان جهانی بهداشت (WHO) نیز بر ادامه ارائه خدمات اختلالات روانی و مصرف مواد در شرایط اضطراری و حفظ درمان آگونیستی اپیوئید (ادامه دادن درمان وابستگی به مواد افیونی با استفاده از دارویی که آثاری مشابه مواد افیونی دارد، اما به شکل کنترل‌شده و تحت نظر پزشک) تأکید دارد.»
وی تصریح کرد: «بنابراین پیام اصلی کنگره می‌تواند این باشد: «جنگ نباید زنجیره درمان اعتیاد را قطع کند؛ و پایان جنگ نیز به معنای پایان پیامدهای اعتیاد نیست.»
دکتر دانشمند افزود: «اگر امروز برای تداوم درمان، کاهش آسیب، سلامت روان و پایش دقیق جمعیت برنامه‌ریزی کنیم، می‌توانیم از بخشی از موج آسیب‌هایی که ممکن است در سال‌های آینده ظاهر شود، پیشگیری کنیم.»
نظر شما