به گزارش سلامت نیوز به نقل از سازندگی، ۲۴ سازمان مدنی خواستار حذف این اپلیکیشن شده‌اند؛ اعتراض‌ها متوجه نمایش مشخصات دختران زیر ۱۸ سال و مسئولیت نهادهای ناظر است. یک سامانه همسریابی ایرانی به دلیل نمایش مشخصات دختران نوجوان با درخواست حذف از گوگل‌پلی روبه‌رو شده است. ۲۴ سازمان مدنی و حقوق بشری می‌گویند «آدم و حوا» امکان جست‌وجوی دختران ۱۳ تا ۱۷ ساله را برای ازدواج فراهم کرده و از گوگل و متا خواسته‌اند، عرضه و تبلیغ آن را متوقف کنند.
این درخواست در نامه‌ای مشترک، هشتم اکتبر، در آستانه روز جهانی دختر منتشر شده است. امضاکنندگان می‌خواهند حساب‌های تبلیغاتی سامانه در اینستاگرام و تردز نیز حذف شود و اطلاعات شناسایی‌کننده کودکانی که در این خدمت معرفی شده‌اند از دسترس عمومی خارج شود.
اعتراض‌ها بر پایه تحقیق مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران مطرح شده است؛ تحقیقی که نحوه ثبت‌نام و نمایش مشخصات کاربران را بررسی کرده و می‌گوید، اطلاعات دختران نوجوان، بدون نیاز به ورود به حساب کاربری، قابل مشاهده بوده است. این یافته، بحث را از سن ازدواج فراتر برده و به امنیت اطلاعات کودکان و مسئولیت سامانه‌ای رسانده که آنان را به جویندگان همسر معرفی می‌کند.
دختران ۱۴ ساله در نتایج جست‌وجو
در یکی از تصاویر منتشرشده، سه مشخصات‌نامه با عنوان «خانم ۱۴ساله» دیده می‌شود. سن، قد، وزن، تحصیلات و محل زندگی کنار هم قرار گرفته‌اند و دکمه‌ای برای مشاهده جزئیات بیشتر وجود دارد. نوجوانان با همان قالبی معرفی شده‌اند که برای کاربران بزرگسال به کار می‌رود. پژوهشگران می‌گویند، جست‌وجوی دختران ۱۳ تا ۱۷ساله به سقف نمایش صد پروفایل رسیده است. این عدد شمار نتایج جست‌وجوست و نباید آن را تعداد ازدواج‌های انجام‌شده، تلقی کرد. یافته اصلی امکان انتخاب یک بازه سنی زیر ۱۸سال و دریافت فهرستی از مشخصات برای ازدواج است.
بنا بر این تحقیق شرایط اعلام شده «آدم و حوا» ثبت‌نام زنان بالای ۱۵ سال را مجاز می‌داند اما سامانه اطلاعات مربوط به سن پائین‌تر را نیز پذیرفته است. حتی اجرای شرط اعلام شده، دختران ۱۶ و ۱۷ساله را از فهرست همسریابی خارج نمی‌کند. گزارش همچنین به معرفی ازدواج یک دختر ۱۶ ساله با مردی ۲۳ ساله به‌عنوان نمونه موفق اشاره دارد. این نوع تبلیغ، نشان می‌دهد بحث تنها به یک نقص احتمالی در ثبت‌نام محدود نیست؛ ازدواج نوجوان می‌تواند در محتوای تبلیغاتی سامانه نیز به‌عنوان حاصل موفق فعالیت آن معرفی شود.
حسابی که والدین برای فرزند می‌سازند
یکی دیگر از یافته‌های تحقیق، امکان ایجاد پروفایل برای بستگان درجه یک، از جمله فرزندان است. چنین امکانی به والدین اجازه می‌دهد، مشخصات فرزندشان را وارد چرخه معرفی برای ازدواج کنند. در این شیوه، ساخت حساب به‌تنهایی نشان‌دهنده رضایت نوجوان نیست. تصمیم خانواده درباره ازدواج و رضایت فرد به انتشار اطلاعات شخصی نیز دو موضوع جداگانه‌اند. نوجوان باید بداند چه اطلاعاتی از او منتشر شده، چه کسانی می‌توانند آن را ببینند و چگونه می‌تواند درخواست حذف بدهد.
این مسئله در محیط آنلاین اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. مشخصاتی که در اختیار آشنایان خانواده قرار می‌گیرد با اطلاعاتی که کاربر ناشناس می‌تواند، جست‌وجو و ذخیره کند، دامنه انتشار یکسانی ندارد. اطلاعات می‌تواند از سامانه به پیام‌رسان‌ها و صفحات دیگر منتقل شود؛ در آن صورت پاک‌کردن حساب اولیه همه نسخه‌های منتشرشده را از بین نمی‌برد. درخواست سازمان‌های مدنی برای جلوگیری از انتشار نام، عکس، محل سکونت و دیگر اطلاعات شناسایی‌کننده کودکان متوجه همین خطر است. حذف برنامه از یک فروشگاه، بخشی از دسترسی را محدود می‌کند؛ حفاظت از نوجوانانی که پیش‌تر معرفی شده‌اند به رسیدگی به داده‌های منتشرشده نیز نیاز دارد.
مجوز رسمی و مسئولیت نظارت
«آدم و حوا» خدمات خود را با عنوان تسهیل ازدواج، مشاوره و آموزش معرفی می‌کند و به داشتن مجوز سازمان تبلیغات اسلامی استناد دارد. برخورداری از مجوز برای خانواده‌ها می‌تواند، نشانه اعتماد به خدمت باشد. به همین دلیل اعتراض اخیر مسئولیت دستگاه‌های ناظر را نیز مطرح کرده است. نهاد صادرکننده مجوز باید بتواند توضیح دهد چه ضوابطی برای سن ثبت‌نام، ایجاد حساب توسط والدین و نمایش عمومی مشخصات وجود دارد و اجرای آنها چگونه بررسی می‌شود. بررسی این موارد، بخشی از نظارت بر فعالیت سامانه است؛ به‌خصوص وقتی خدمات آن به افراد کم‌سن‌وسال نیز می‌رسد. قانون کشور، ازدواج زیر ۱۸ سال را به‌طور کلی ممنوع نکرده است. ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی ازدواج دختر پیش از ۱۳ سالگی و پسر پیش از ۱۵ سالگی را به اذن ولی، رعایت مصلحت و تشخیص دادگاه صالح مشروط می‌کند. اما این مقررات، پاسخ مستقیمی به مسئله انتشار مشخصات کودکان در اینترنت نمی‌دهد.
امکان قانونی ازدواج در شرایط معین، مسئولیت حفاظت از اطلاعات نوجوان را از میان نمی‌برد. سامانه همسریابی، حتی با استناد به قانون داخلی و رضایت خانواده، همچنان باید درباره دسترسی دیگران به داده‌ها و امکان حذف آنها پاسخگو باشد. نامه مشترک، گوگل و متا را نیز مخاطب همین مسئولیت قرار داده است. گوگل‌پلی مسیر دریافت برنامه است و اینستاگرام و تردز به معرفی و تبلیغ آن کمک می‌کنند. امضاکنندگان خواهان توقف این خدمات و جلوگیری از عرضه دوباره سامانه با حساب‌های جایگزین شده‌اند.
نظر شما