سلامت نیوز : ورود سالانه 65 میلیارد نخ سیگار به كشور و فروش بدون ضابطه آن در سطح شهر نه تنها باعث شده قانون جامع كنترل و مبارزه ملی با دخانیات محلی از اعراب در كشور نداشته باشد بلكه هشدارهایی كه از سال‌ها قبل توسط كارشناسان درخصوص كاهش سن استعمال دخانیات عنوان می‌شد، این روزها روی واقعیت به خود گرفته است. اینكه در كشوری با جمعیت جوان با بروز چنین پدیده‌ای روبه‌رو هستیم به مثابه به صدا درآمدن زنگ هشداری برای مدیران و برنامه ریزان كشور است و چنانچه این هشدارها جدی تلقی نشود، تعداد افرادی كه دچار رفتارهای پرخطر می‌شوند، افزایش یافته و این مسئله در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، بهداشتی و فرهنگی جامعه تاثیرات منفی برجای خواهدگذاشت.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از تهران امروز ؛ دبیر جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات از كاهش سن مصرف دخانیات به 10 سال در كشور خبر داده و می‌گوید:‌سن مصرف دخانیات از 14 سال به 10 سال رسیده و متاسفانه مصرف دخانیات به‌ویژه در نوجوانان و جوانان که دانشجو هستند یا در مقطع دبیرستان تحصیل می‌کنند، افزایش یافته است.دكتر محمد رضا مسجدی با انتقاد از نحوه اجرای قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات،‌ عملكرد كشور در این زمینه را ضعیف توصیف كرده و می‌گوید: قوانین و آیین‌نامه‌های موجود در این باره به‌طور کامل اجرا نمی‌شوند و در شرایطی كه حدود 85 درصد از مردم ایران سیگار نمی‌کشند، اما مستقیما در معرض دودها و مضرات آن قرار دارند.

در شرایطی كه شش سال از تصویب قانون جامع كنترل و مبارزه ملی با دخانیات می‌گذرد، اما هنوز اطلاع‌رسانی درستی در این خصوص انجام نشده و دستگا‌های اجرایی نیز درخصوص تحقق بندهای مربوط به این قانون ضعیف و كند عمل كرده‌اند. دبیر جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات با هشدار نسبت به افزایش 10 درصدی مصرف قلیان در دختران می‌گوید: این آمارها تکان دهنده هستند. چندی پیش شهرداری تهران نیز آماری را از سطح مناطق خود استخراج کرد که نشان‌دهنده کاهش سن مصرف دخانیات در تهران است و در این میان زنان و دختران بیش از هر چیز هدف قرار گرفته‌اند.

ورود بدون محدودیت 320 میلیون دلار سیگار به كشور از موضوعاتی است كه مسجدی به آن اشاره كرده و می‌گوید: در حال حاضر بر اساس قوانین وضع شده اگر شرکتی بالغ بر پنج میلیون دلار مبادله تجاری با ایران داشته باشد مورد تعقیب قرار می‌گیرد و اگر این مبلغ به بیش از 50 میلیون دلار برسد ملزم به پرداخت جریمه خواهد شد اما در حال حاضر یک کمپانی آمریکایی بدون هیچ محدودیتی 320 میلیون دلار سیگار وارد ایران کرده است.

تاثیر آسیب‌های اجتماعی بر مسائل سیاسی

دكتر مصطفی اقلیما، آسیب‌شناس اجتماعی با اشاره به این نكته كه ورود سیگار به كشور در سال گذشته از طریق مبادی رسمی 90 درصد افزایش داشته، به تهران‌امروز می‌گوید:‌ از نظر رفتارهای اجتماعی، سیگار كشیدن جزو رفتارهای پر خطر محسوب می‌شود. اما اینكه چه عواملی باعث می‌شود نوجوانان به سیگار روی بیاورند را باید در ابعاد اجتماعی و فرهنگی جست و جو كرد. وی تاكید می‌كند‌: تا زمانی كه دولت‌ها توجهی به مسائل اجتماعی نداشته باشند باید شاهد بروز چنین آسیب‌هایی در كشور باشیم و روز به روز شاهد كاهش سن استعمال دخانیات و به‌دنبال آن استعمال مواد مخدر صنعتی باشیم. وی می‌گوید: هر چقدر آسیب‌های اجتماعی در جامعه زیاد شود اثر گذاری آن روی مسائل سیاسی هم بیشتر می‌شود و توجه به مسائل اجتماعی و پیشگیری از آسیب‌ها می‌تواند بسیاری از مسائل كشور را حل كند. به عقیده وی نداشتن برنامه از اساسی‌ترین مشكلاتی است كه در دو دولت گذشته با آن مواجه بوده‌ایم و انحلال سازمان برنامه و بودجه نیز دلیل روشنی بر بروز مشكلات متعدد در كشور است.

اقلیما می‌گوید: در همه جای دنیا سازمان برنامه و بودجه تمام مسائل یك سال دولت را بررسی و بر اساس آن بودجه می‌نویسد و به دولت می‌دهد و دولت موظف می‌شود تا پایان برنامه آن را به درستی اجرا كند اما در كشور ما این سازمان به راحتی منحل شده و در نتیجه هیچ برنامه‌ای برای چهار سال عمر دولت نوشته نشده؛ براین اساس از مدیران پایینی تا وزیران با مشكلات زیادی دست و پنجه نرم می‌كنند و به علت نداشتن برنامه نمی‌توان از هیچ مدیری درخصوص كم كاری باز‌خواست كرد چرا كه هر كس بر اساس آنچه تشخیص می‌دهد، عمل می‌كند.

به گفته وی برنامه‌های سوم تا پنجم توسعه نیز به دلیل نداشتن برنامه كاری مشخص به درستی اجرایی نشد و تا زمانی كه سازمانی برای برنامه‌ریزی در كشور ایجاد نشود هر برنامه‌ای كه برای كشور نوشته شود حتی دقیق‌ترین برنامه نمی‌تواند به صورت كامل اجرایی شود و به‌دنبال آن نیز برای جوانان كه بیشترین تعداد جمعیت كشور را تشكیل می‌دهند نیز نمی‌توان برنامه‌ای اجرایی كرد و نباید توقع داشت كه سن استعمال دخانیات در كشور هیچ كاهشی نداشته باشد.

اقلیما با اشاره به این نكته كه یكی از دلایل گرایش جوانان به مواد دخانی نداشتن تفریح است، می‌گوید: به علت بی‌توجهی دولت به مسائل اجتماعی هزینه تفریحات سالم در كشور بسیار بالاست و برای رفتن به شهربازی یا سالن ورزشی جوانان باید هزینه‌های زیادی را متقبل شوند كه این از عهده بسیاری از خانواده‌ها خارج است. اما خریدن یك نخ سیگار در بهترین حالت با 2‌هزار ریال امكان‌پذیر است پس جوانی كه پولی برای هزینه كردن برای تفریحش ندارد به سیگار یا مواد مخدر پناه می‌برد.

وی با اشاره به اقدامات مدیریت شهری تهران درخصوص ساخت زمین‌های بازی در محله‌ها،‌می گوید:در غیاب خدمات حمایتی دولت، شهرداری و مدیریت شهری تهران وظیفه ذاتی دولت را به عهده گرفته و بدون دریافت هزینه‌ای از دولت زمین‌های بازی و وسایل ورزشی رایگان را در بوستان‌ها آماده كرده است اما با توجه به جمعیت زیاد جوانان این وسایل جوابگوی نیاز آنها نیست و باید مسئولان دولتی فكری به حال جوان‌ها كنند.

الگوبرداری نوجوانان از یكدیگر موضوع دیگری است كه اقلیما به آن اشاره كرده و می‌گوید:‌دقیق شدن در رفتار‌و‌خلق وخوی افرادی كه به عنوان الگومطرح و درمعرض دید نوجوانان و جوانان قرار می‌گیرند، خودبه خود ترغیب و تشویق آنان را درجهت همانندسازی رفتارهایشان به همراه دارد و در فرآیند رشدبچه‌ها و درمرحله همانندسازی، نوجوانان برای بزرگ شدن خود را با والدین‌شان هماهنگ می‌كنند و نوجوانان پسر به تقلید از كارهای پدر برای احراز شخصیت مردبودن و نوجوانان دختر به تقلید ازكارهای مادر برای احرازشخصیت مادربودن می‌پردازند. براین اساس والدینی كه سیگاری هستند، یكی از مشوق‌های فرزندان‌شان برای سیگاری شدن آنان به شمار می‌آیند و این عامل مهمی به شمار می‌آید. دادن آموزش به نوجوانان موضوع دیگری است كه اقلیما به آن اشاره كرده و می‌گوید:‌ باید به نوجوانان آموزش داد كه دخانیات چیست و رفتارهای پرخطراجتماعی چه عواقب و نتایجی به همراه دارد. دركنار این آموزش، یك آموزش خاص هم باید داده شود كه آن مبتنی برآموزش نه گفتن است. به عنوان مثال بیشتر اوقات دیده می‌شود كه نوجوان وجوان در رودربایستی گروه‌های همسال خودوترس از اینكه بچه‌ننه یا ترسو خطاب شوند، قرار می‌گیرند وجرأت نه گفتن را ندارند و وارد رفتاری پرخطر می‌شوند.

به گفته وی مقوله دیگری كه دراین ارتباط می‌تواند مثمر ثمر واقع شود، ممنوعیتی است كه می‌تواند از طرف دولت اعمال شود. در واقع همانطور كه می‌خواهیم روی تقاضا اثر بگذاریم، باید روی عرضه هم تاثیر بگذاریم. درهمین ارتباط می‌توان به ممنوعیت استعمال دخانیات در اماكن عمومی و درافراد زیر ۱۸ سال و ممنوعیت فروش سیگار به صورت عددی و «نخی» اشاره كرد. دركنار اینها، والدین هم باید یكسری آموزش ببینند تا نحوه برخورد با فرزندی كه سیگار را تجربه كرده، بدانند.