سلامت نیوز:رئیس کارگروه کاهش تقاضا در کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام در تشریح روش سوئیسی کاهش آسیب‌های اعتیاد گفت: این روش بر 3 اصل توزیع مواد مخدر توسط دولت، ایجاد اتاق‌های امن تزریق و توزیع رایگان سرنگ استوار است.
 
سعید صفاتیان در گفت‌وگو با فارس به تشریح روش سوئیسی کاهش آسیب‌های اعتیاد پرداخت.

وی گفت: در سال 1381 که هنوز بحث کاهش آسیب و درمان اعتیاد در کشور حالت رسمی نگرفته بود و موضوع بیشتر پیرامون بحث مقابله و تا حدودی هم پیشگیری از اعتیاد می‌شد ستاد مبارزه با مواد مخدر تصمیم گرفت بر اساس گزارش‌های سازمان ملل اقداماتی را در جهت کاهش آسیب‌های اعتیاد انجام دهد.

رئیس کارگروه کاهش تقاضا در کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: آن زمان من مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر بودم و بر اساس گزارش‌هایی که دفتر مقابله با جرم سازمان ملل متحد در اختیار ما گذاشته بود مشخص شد که کشور در یک وضعیت بحرانی از نظر شیوع بیماری HIV قرار دارد.

وی خاطر نشان کرد: همزمان با سازمان ملل چند پروفسور اروپایی نیز وضعیت ایران را از نظر شیوع HIV بحرانی ارزیابی کردند و برای مقابله با آن به ما توصیه کردند تا برنامه‌های کاهش آسیب‌های اعتیاد را اجرایی کنیم.

صفاتیان افزود: جلسات زیادی را در ستاد مبارزه با مواد مخدر داشتیم که در آن برنامه‌های مختلف کاهش آسیب‌های اعتیاد مطرح شد. یکی از این برنامه‌ها درمان نگهدارنده با متادون بود.

وی با بیان اینکه برنامه دوم موضوع درمان جایگزین با بوپره نورفین است، گفت: مرحله سوم احداث مراکز DIC یا درمان گذری بود که معتادان تزریقی با مراجعه به آنجا بتوانند متادون، سرنگ و وسایل پیشگیری از بیماری‌های مقاربتی را دریافت کنند.

رئیس کارگروه کاهش تقاضا در کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام یادآور شد: این موضوعات می‌توانست به ما در کنترل HIV‌ کمک زیادی کند به طور مثال باید برنامه افزایش دسترسی به سرنگ و وسایل پیشگیری را گسترش می‌دادیم و حتی معتادانی که اکنون ترک کرده‌اند را بکارگیری می‌کردیم تا آنها در کوله‌پشتی‌های خود این وسایل را حمل کرده و در محل‌هایی که معتادان تجمع دارند حاضر شوند و سرنگ و وسایل پیشگیری را توزیع کنیم.

وی با اشاره به اینکه این برنامه‌ها اکنون در سوئیس در حال اجرا است، گفت: در سال 84 سفری به زوریخ داشتیم و با مسئولان برنامه‌ریزی‌های کاهش آسیب سوئیس که همزمان برنامه چند کشور دیگر را آماده کرده بود به نام پروفسور «اوخن هاگن» دیدار کردیم و با برنامه‌های درمان اعتیاد در سوئیس آشنا شدیم.

صفاتیان گفت: در اینجا بود که متوجه شدیم آنها حتی قرص هروئین می‌ساختند تا بیماران خود را مداوا کنند و در کنار این موضوع برنامه‌ای داشتند تا خودشان به معتادان مواد بدهند با این توجیه که این مواد دارای ناخالصی نیست و همچنین دست قاچاقچیان از تجارت مواد کوتاه خواهد شد.

وی افزود: پس از بازگشت من برنامه‌ای را تهیه کردم و در سال 85 آن را در مجمع تشخیص مصلحت نظام مطرح کردم مبنی بر اینکه ما در برنامه‌های کاهش آسیب‌های اعتیاد خودمان به افراد بالای 50 سال تریاک بدهیم که متأسفانه این طرح مورد قبول واقع نشد.

رئیس کارگروه کاهش تقاضا در کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه این موضوع با آن چیزی که آقای پزشکیان می‌گوید در زمان او مطرح شده است متفاوت است. وی بحث ارائه مواد به معتادان را مطرح کرد که در همان حد حرف ماند اما طرح ما به مجمع تشخیص آمد ولی رأی نیاورد.

وی خاطر نشان کرد: اکنون توزیع مواد مخدر از سوی دولت نه تنها در سوئیس بلکه در بسیاری از کشورهای اروپایی در حال انجام است و برنامه‌ آنها این است که بتوانند برنامه کاهش آسیب‌های اعتیاد را توسعه دهند.

صفاتیان خاطر نشان کرد: ما نیز باید برای گسترش برنامه‌های کاهش آسیب باید چند کار از جمله ایجاد اتاق‌های امن تزریق برای معتادان خاص در محل‌های خاص، توزیع سرنگ و توزیع مواد مخدر را در دستور کار قرار دهیم.

به گفته وی ایجاد اتاق‌های امن تزریق در صورت اجازه دولت دهم می‌توانست مانع شیوع استفاده از روانگردان‌ها در جامعه شود.

رئیس کارگروه کاهش تقاضا در کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام در این ارتباط گفت: شاید اگر در دولت دهم به ما اجازه ایجاد اتاق‌های امن تزریق را می‌دادند این قدر شیوع مصرف روانگردان‌ها را در کشور نداشتیم.

وی در پاسخ به این سؤال که آیا توزیع مواد مخدر از سوی دولت موجب تشویق جوانان به اعتیاد نمی‌شود و یا اینکه مواد مخدر به آسانی در اختیار جوانان قرار نمی‌گیرد، گفت: این موضوع انتخاب بین بد و بدتر است و اگر جامعه ما در شرایط سالم قرار داشت می‌توانستیم بگوییم که این موضوع درست است.

صفاتیان تأکید کرد: این حرف‌ها در زمانی که بحث ترک اعتیاد با نگهدارنده‌هایی مانند متادون نیز مطرح شد وجود داشت. عده‌ای می‌گفتند که جوانان می‌روند و متادون می‌گیرند.

وی با بیان اینکه توزیع مواد مخدر هماهنگی خاصی میان سیستم قضایی، انتظامی و بهداشتی کشور لازم دارد، گفت: در سوئیس دستگاه‌های خودپردازی قرار داده بودند که با اندک پول خرد سرنگ و لوازم پیشگیری پرداخت می‌کرد که ما نیز در بازگشت با هماهنگی با احمدی‌مقدم که در آن زمان فرمانده انتظامی کشور بود 5 دستگاه را در مناطق مختلفی از تهران قرار دادیم که استقبال مناسبی نیز از آنها شد.

رئیس کارگروه کاهش تقاضا در کمیته مستقل مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام در لزوم وجود این دستگاه‌ها در سطح شهر تهران گفت: اگر من یا شما ریش بلند و ژولیده داشته باشیم و با لباس پاره لباس 12 شب برای خرید سرنگ به داروخانه برویم کدام داروخانه به ما سرنگ می‌فروشد. ما این دستگاه‌ها را قرار دادیم تا معتادان به راحتی بتوانند سرنگ سالم دریافت کنند.

وی گفت: اجرای روش سوئیسی نیازمند ایجاد اتاق تزریق امن، توزیع سرنگ و توزیع مواد مخدر میان معتادان از سوی دولت است.