سلامت نیوز:«فراشناخت» به دانش فرد درباره نظام شناختی خود و چگونگی کنترل آن گفته میشود و ازجمله موضوعاتی که در فرآیندهای فراشناختی به آن میپردازیم، موضوعات شناختی همچون خواندن، نوشتن، توجه، ادراک و حافظه است.
فراحافظه یکی از ابعاد فراشناخت است و بهطور مشخص اشاره به دانش افراد درباره حافظه خود دارد. شناخت فرد از نقاط ضعف و قدرت حافظه خود، درجات دشواری و زمانهای متفاوت مورد نیاز در بهخاطر سپردن مطالب مختلف، بهکارگیری شیوههای مناسب بازیابی و نمونههایی از موارد تحت شمول فراحافظه است. بهطور ملموستر ادراک فرد از اینکه به حافظه سپردن یک فهرست بلند دشوارتر از یک فهرست کوتاه است و فهم یک متن پیچیده مطالعه بیشتری نسبت به حفظ کردن یک شماره تلفن میطلبد، از توانمندیهای فراحافظه است و کودکان بهتدریج قادر به کسب آن خواهند بود.
در فراحافظه سه توانایی وجود دارد که با هم مرتبط و درهم آمیختهاند؛ آگاهی، تشخیص و نظارت.
فرآیند آگاهی که یکی از تواناییهای فراحافظه است به معنای درک افراد از حافظه خود و توانایی و کارکردهای آن است. اینکه فرآیند آگاهی از فراحافظه چه زمانی در کودک شکل میگیرد پاسخ قاطعی ندارد اما تحقیقات نشان میدهند که کودکان حتی در سنین پیشدبستانی نیز مطالبی درباره اهمیت حافظه میدانند. کودکان پنجساله با آگاهی از محدودیتهای حافظه، درمییابند که اطلاعات جزئی و مختصر خیلی سریع از بین میرود. این کودکان بهتدریج و حدود ششسالگی از عواملی که بر عملکرد ذهن تاثیر دارد درک کاملتری پیدا میکنند. مثلا میفهمند برای یادگیری و بهخاطر سپردن نیاز به تمرکز بر کارها و وسوسه نشدن برای انجام همزمان کارهای دیگر است.
همچنین تحقیقات انجام شده ثابت کرده است این آگاهی و درک کودکان از حافظه خویش یا حتی درک ایشان از فعالیتهای ذهنی مانند یادآوری، فراموشی و حدس زدن تنها بهتدریج و با افزایش سن کودک و آموزش رشد میکند.
تشخیص، یکی دیگر از تواناییهای مهم در فراحافظه است و میتوان آن را شناخت ویژگیهای تکلیف و بهکارگیری درست عملیات حافظه دانست.
یکی از جنبههای مهم تشخیص در فراحافظه، تشخیص شرایط بازیابی است. منظور از شرایط بازیابی نوعی از عملیات حافظه است که به هنگام یادآوری لازم است. برای مثال کسب آمادگی برای آزمونها «درست- نادرست» و «چندگزینهای» با آزمونهای تشریحی کاملا متفاوت است و شرایط بازیابی متفاوتی را میطلبد.
شرایط بازیابی در مورد کودکان نیز متفاوت است. برای مثال آیا کودکان باید تنها اطلاعات را از حافظه خود بازیابی و طوطیوار تکرار کنند یا باید محفوظاتشان را به زبان فهم و درک خود بیان کنند. کودکان در پنج یا شش سالگی شروع به درک این تفاوتها میکنند و تاثیرات آن را بر حافظه درمییابند.
بازبینی، مقوله نهایی در فراحافظه است و مطابق آن یادگیرندگان ماهر پیوسته میزان پیشرفت خود در امر یادآوری را به قضاوت مینشینند. آنها مشخص میکنند چه چیز را به خوبی فرا گرفتهاند، در چه مواردی به حد مهارت نزدیک هستند و در کدام زمینهها نیاز به تلاش بیشتری دارند. این توانایی در بسیاری از موارد نقش حیاتی در عملکرد موفقیتآمیز حافظه دارد. بازبینی حافظه از این جهت حائز اهمیت است که این امکان را فراهم میآورد تا تلاشهای خود را بر آنچه باید متمرکز کنیم.
پیشنهاد سردبیر
-
صبحانه خوردن دانش آموزان را جدی بگیرید
صبحانه به عنوان مهم ترین وعده غذایی به شمار میرود که حذف آن می تواند سلامت افراد به ویژه دانش آموزان را تهدید کند که در سن رشد قرار دارند.
-
متخصصان تغذیه میگویند: برنج سفید را تنها نخورید
برنج سفید بهدلیل فیبر پایین میتواند سریعتر هضم و جذب شود و افزایش قابل توجه قند خون ایجاد کند؛ اما متخصصان تغذیه میگویند ترکیب آن با پروتئین، فیبر و چربیهای سالم و حتی سرد و گرم کردن مجدد برنج میتواند به کاهش این جهش کمک کند.
-
با کش ورزش کنیم یا وزنه؟
تمرین با کشهای مقاومتی و وزنه هر دو میتوانند به تقویت عضلات و حفظ عملکرد بدن کمک کنند، اما انتخاب بهترین گزینه به شرایط جسمی فرد و امکان انجام منظم و ایمن تمرین بستگی دارد.
-
چند توصیه پزشکی برای خواب بهتر
برای میلیونها نفر در سراسر جهان، ساعت ۳ بامداد نه زمان استراحت، بلکه آغاز کشمکش ذهنی با بیخوابی است؛ مشکلی فراگیر که متخصصان خواب ریشههای فیزیولوژیک آن را شناسایی کرده و راهکارهای ساده و علمی برای غلبه بر آن پیشنهاد میدهند.
-
چرا با وجود کم خوری باز هم چاق میشویم؟
خوردن بیشتر، برابر با افزایش وزن و کم خوردن، برابر با کاهش وزن است. اما همچنان یکسری افراد بهرغم کمخوری و اجتناب از غذاهای پرچرب و شیرین دچار اضافه وزن و چاقی هستند. چرا؟
-
پیشبینی ابتلای ۲میلیون ایرانی به دمانس تا ۲۰۵۰ / نگاه عاجل سیاستگذاران ضرورتی انکارناپذیر
رئیس مرکز تحقیقات سالمندی دانشگاه علوم پزشکی توانبخشی و سلامت اجتماعی با تأکید بر اینکه سالمندی نه یک دغدغه فردی، بلکه موضوعی کاملاً حاکمیتی است، نسبت به پیامدهای شتاب سالمندی جمعیت و پیشبینی افزایش چهار برابری مبتلایان به دمانس در کشور هشدار داد و نگاه ویژه و عاجل سیاستگذاران به این حوزه را ضرورتی انکارناپذیر دانست.
-
ترکیب موجود در انار عملکرد قلب را تا ۸۰ درصد بهبود داد
ترکیبی که بدن پس از خوردن انار و برخی مغزها و انواع توت تولید میکند، در یک مطالعه آزمایشگاهی توانست عملکرد قلب را تا ۸۰ درصد بهبود دهد؛ یافتهای که میتواند مسیر تازهای برای درمان نوعی نارسایی قلبی با گزینههای درمانی محدود باز کند.
-
مکمل محبوبی که ممکن است به کبد آسیب بزند
متخصصان سمشناسی هشدار میدهند مکملهای زردچوبه و کورکومین، بهویژه در دوزهای بالا یا همراه با پیپرین، میتوانند در برخی افراد به آسیب کبدی منجر شوند. نشانههای این آسیب ممکن است هفتهها تا ماهها بعد ظاهر شود.

نظر شما