سلامت نیوز: با توجه به اینکه در ایران بیش از 84 تالاب با اهمیت بین‌المللی شناسایی شده است، شوربختانه میزان رشد و آگاهی نسبت به اهمیت محیط‌های طبیعی و کارکرد و بویژه اهمیت زیستگاه‌های حیاتی و متنوع تالابها، بسیار پایین است. بر پایه برآورد صاحبنظران، ارزش اکولوژیک تالابها ۱۰ برابر جنگل‌ها و ۲۰۰ برابر زمین‌های کشاورزی است و افزون بر آن، بهترین و مهم‌ترین مخازن ژن گیاهی و جانوری روی زمین هستند.
به گزارش سلامت نیوز، دکتر میر مهرداد میرسنجری- استادیار محیط زیست در روزنامه ایران نوشت:در ایران با توجه به شرایط ویژه و تقریباً استثنایی در جهان، انواع تالابها وجود دارند. تالاب‌های مختلف ساحلی با آب شیرین همچون تالاب انزلی، تالاب خلیج مانند، همچون تالاب میانکاله و آشوراده، باتلاق‌های شور ساحلی همچون تالاب شادگان، باتلاق‌های ساحلی کشندی همچون تالاب‌های دهانه گز و مند، تالاب‌های مانگرو، همچون تالاب حرا در خورخوران قشم از جمله انواع تالاب‌های موجود در ایرانند. افزون بر این، تالاب‌های تاروهویر در ارتفاعات دماوند و دریاچه گهر در ارتفاعات اشتران‌کوه لرستان، چند هزار متر بالاتر از سطح دریای آزاد قرار دارند. همچنین تنوع اقلیم، پستی و بلندی‌های فراوان، وجود دو دریای وسیع در شمال و جنوب کشور و گسترش وسیع تشکیلات زمین شناسی دوران سوم زمین شناسی، باعث شده که انواع مختلفی از تالابها از جمله صخره‌های مرجانی، دریاچه‌های کوهستانی و دشت‌های شور کویری نیز در ایران شکل بگیرند.
تالابها از جمله بستر‌های تولید مواد غذایی دنیا نیز محسوب می‌شوند. افزون بر این، تالابها ذخیره گاه‌های بسیار مهمی از مواد ژنتیکی (وراثتی) گیاهی نیز محسوب می‌شوند. تأثیر و تأثر متقابل اجزای فیزیکی، بیولوژیکی و شیمیایی یک تالاب مثل خاک، آب و گیاهان و جانوران، عملکردهای حیاتی متعددی برای تالاب ایجاد می‌کند. از جمله: ذخیره‌سازی آب، حفاظت در مقابل طوفان و کاهش تخریب سیل، تثبیت خطوط ساحلی و مهار فرسایش، تزریق مجدد آب‌های زیرزمینی (جابه‌جایی آب از تالاب به درون سفره‌های زیرزمینی)، تخلیه آب‌های مازاد زیرزمینی (جابه‌جایی آب به سوی بالا و تبدیل آن به آب‌های سطحی)، پالایش آب از طریق تثبیت عناصر محلول، رسوبات و دیگر آلودگی‌ها و تعدیل آب و هوای محلی.
از میان ارزش های اقتصادی متعدد تالابها نیز، می‌توان به حفظ ذخایر ژنی گیاهی و جانوری، تأمین آب (کیفی و کمی)، آبزی پروری (بیش از دوسوم از برداشت محصول ماهی جهان به سلامت مناطق تالابی بستگی دارد)، تولید محصولات کشاورزی (از طریق تأمین آب و عناصر غذایی)، تولید چوب، تأمین انرژی، تولید مواد لجنی و گیاهی، حمل و نقل و کاربردهای تفریحی و گردشگری (توریستی) اشاره کرد.
علاوه بر این تالابها به عنوان بخشی از میراث فرهنگی بشر اهمیت ویژه‌ای دارند. اقتصاددانان و دانشمندان به طور روزافزون در زمینه ارزیابی و مطالعه ارزشها و خدمات اکوسیستمی محیط‌های طبیعی از جمله تالابها مشغول به کار هستند. این وظیفه دشوار با تقریب‌ها و تردیدهای فراوانی همراه است. برخی از مطالعات اخیر نشان می‌دهد که اکوسیستم‌ها سالانه حداقل 33 تریلیون دلار ارزش خدماتی به وجود می‌آورند که 9/4 تریلیون دلار آن از طریق تالابها تأمین می‌شود.
حال با توجه به اینکه مفاهیم زیر در سومین همایش کشورهای عضو کنوانسیون رامسر در رژینای کانادا مورد پذیرش قرار گرفته است:
- استفاده خردمندانه از تالابها عبارت است از بهره‌برداری پایدار از آنها برای نوع بشر به شیوه‌ای که خصوصیات طبیعی اکوسیستم برای همیشه حفظ و تضمین گردد. - بهره‌برداری پایدار از تالابها عبارت است از استفاده انسان به گونه‌ای که حداکثر فواید مستمر برای نسل حاضر بدون کاهش پتانسیل منابع برای برآورد نیازهای مادی و معنوی نسل آتی تأمین گردد.
- خصوصیات طبیعی اکوسیستم عبارت است از خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی اجزای تشکیل‌دهنده اکوسیستم نظیر خاک، آب، گیاهان، جانوران، عناصر غذایی و روابط متقابل بین آنها. آیا ما قدر این ثروت‌های خدادادی را می‌دانیم و آنها را به درستی مدیریت می‌کنیم؟
نظر شما