خشک شدن تالاب‌ها؛ زنگ خطر ریزگردها و برهم خوردن تعادل اکوسیستم

رئیس بخش تحقیقات آبخیزداری و بهره‌وری منابع آب و خاک مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران با تأکید بر نقش راهبردی تالاب‌ها در کنترل سیلاب، حفظ تنوع زیستی و تعدیل اقلیم، هشدار داد که تداوم خشک شدن تالاب‌ها، به‌ویژه تالاب بندعلیخان، می‌تواند به شکل‌گیری کانون‌های جدید گرد و غبار در استان تهران منجر شود.

پشت پرده آتش سوزی‌های هورالعظیم

معاون محیط‌زیست دریایی و تالاب‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست در پی آتش‌سوزی اخیر در هورالعظیم وسعت شالیزارهای حوزه کرخه را امسال، 30 تا 35 هزار هکتار اعلام کرده و گفته است: «این میزان متناسب با آورد رودخانه کرخه (منبع تغذیه تالاب در ایران) نیست و هرچه این قبیل فعالیت‌ها را انجام دهیم عملا از حقابه هور حذف کرده و شرایط را برای آتش‌سوزی و مشکلات بعدی فراهم کردیم. بنابراین مدیریت آب خصوصا در بخش کشاورزی و تامین حقابه تالاب باید صورت گیرد.»

تالابی که در کم آبی و آتش گرفتار است

تالاب مرزی هورالعظیم با وسعت کلی ۱۲۰ هزار هکتار، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تالاب‌های ایران در غرب استان خوزستان واقع است. تالابی که یک‌سوم آن در خاک ایران و دوسومش در خاک عراق قرار گرفته است. در سال ۱۳۹۰ تالاب هورالعظیم در فهرست مناطق حفاظت‌شده ایران قرار گرفت، اما همچنان حفاظت از آن با چالش‌هایی جدی روبه‌رو است. ندادن حقابه کامل این تالاب ازجمله چالش‌هایی است که این تالاب و زیستمندانش را به تنش کشانده است.

تالاب اینچه گرفتار در میان فاضلاب

برآیند مطالعات علمی موجود نشان می‌دهد مهم‌ترین تهدید تالاب اینچه دیگر صرفاً خشکسالی نیست، بلکه تغییر در منشأ تأمین آب تالاب است. ورود پساب‌های صنعتی توانسته از خشک‌شدن کامل تالاب جلوگیری کند، اما هم‌زمان کیفیت آب و عملکرد طبیعی اکوسیستم را با چالش‌های جدیدی روبه‌رو کرده است.

گاوخونی قربانی تصمیم‌های نیمه‌کاره

با وجود توقف فعالیت معدن پتاس در حوضه آبریز تالاب گاوخونی، زهکش‌های ایجاد شده در محدوده این معدن با گذشت بیش از یک سال، همچنان محل تبخیر آب هستند؛ موضوعی که کارشناسان نسبت به پیامدهای آن بر وضعیت بحرانی تالاب تشنه هشدار می‌دهند و معتقدند در شرایط کنونی، حفظ هر میزان آب ورودی به گاوخونی برای پایداری این زیست‌بوم اهمیت دارد.

مرگ تدریجی تالاب انزلی

دو سال قبل بود که استاندار گیلان، هادی حق‌شناس، گفت که رشت و انزلی تا سه سال آینده غیرقابل سکونت می‌شوند. او هرچند تأکید کرده بود این عدد نمادین است، اما به دلیل فاضلاب‌های انسانی، فاضلاب بخش کشاورزی و پساب شهر صنعتی از شهرها و روستاهای رشت، انزلی، صومعه‌سرا، ماسال، فومن، شفت و… به همراه فاضلاب تعداد قابل توجهی از روستاهای دیگر از طریق رودخانه‌هایی مثل زرجوب و گوهررود به سمت تالاب انزلی می‌روند و همین یعنی غیرقابل سکونت شدن این شهرها.

بازگشت امید به تالاب هامون

یک شهروند سیستانی ساکن زابل با بیان اینکه ورود آب از افغانستان موجی از امیدواری را در منطقه ایجاد کرده است، می‌گوید: تداوم این روند به بهبود معیشت مردم و مقابله با ریزگردها کمک و روابط و همزیستی میان مردم دو سوی مرز ایران و افغانستان را تقویت می‌کند.

بارندگی هامون را از مرگ نجات داد

یکی از اهالی سیستان و بلوچستان  می‌گوید: پس از چند سال خشکی کامل هامون مقداری آب در قسمت‌هایی از تالاب جاری شده است.

این تالاب هنوز تشنه است

پاییز و زمستان ۱۴۰۴ اگرچه در مقاطعی با بارش‌های رگباری و شدید همراه بود اما به‌ گفته کارشناسان این بارش‌ها بیش از آن‌که ‌نجات‌بخش باشند، نقش ‌تأخیردهنده بحران‌ را ایفا کرده‌اند. یعنی در بهترین حالت، روند خشک ‌شدن تالاب هامون و سایر پهنه‌های آبی استان را کند کرده‌اند،‌نه‌متوقف.  

ماندگان و تکرار تجربه‌های تلخ انتقال آب

منتقدان می‌گویند سد ماندگان نه یک برنامه بلندمدت، بلکه نتیجه اضطرار آبی اصفهان است؛ اضطراری که بار دیگر تصمیمات شتابزده را جایگزین مطالعات علمی کرده و آینده دنا و کارون را به خطر انداخته است.

نقش تالاب‌ها در حفظ اکوسیستم/ هشدار کارشناسان برای انقراض گونه‌ها

ایران با دارا بودن ۴۲ نوع تالاب شناخته‌شده جهانی، یکی از غنی‌ترین کشورهای جهان از نظر تنوع زیست‌بوم‌های تالابی است، حفاظت از این زیست بوم‌های آبی نه‌تنها حفظ زیستگاه‌های طبیعی بلکه تضمین‌کننده ادامه حیات انسان بر روی زمین است از این رو سازمان محیطزیست اقدامات گسترده‌ای انجام داده که از جمله آن طرح حفاظت از تالاب هاست که تاکنون موفق شد به نجات جان تالاب‌های زیادی شد.

خشکی تالاب‌ها از دلایل اصلی تشدید گردوغبار/ تداوم طوفان ریزگرد در تابستان جاری

یک کارشناس محیط زیست گفت: یکی از دلایل اصلی افزایش طوفان‌های غباری در ایران، خشک شدن تالاب‌هاست.

خشکی تالاب‌های فارس؛ نتیجه سدسازی و کشاورزی ناپایدار / ارزش اقتصادی تالاب‌ها تا ۱۰۰ برابر زمین‌های کشاورزی

تالاب‌های استان فارس که زمانی زیست‌بومی غنی و ارزشمند برای ایران بودند، امروز یکی پس از دیگری در حال خشک شدن‌اند. محمد درویش، کنشگر محیط زیست، با هشدار نسبت به نابودی این سرمایه‌های طبیعی، سدسازی و کشاورزی ناپایدار را دو عامل اصلی بحران تالاب‌های فارس می‌داند و می‌گوید: «ارزش اقتصادی هر هکتار تالاب، تا صد برابر زمین‌های کشاورزی است، اما بی‌تدبیری مدیریتی، آن‌ها را به مرز مرگ کشانده است.»

تالاب‌های فارس در آستانه فروپاشی؛ فریاد طبیعت در سکوت مدیریت

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با توصیف وضعیت فعلی تالاب‌های استان فارس به‌عنوان «غم‌انگیز، نگران‌کننده و غیرقابل‌تحمل» گفت: نابودی این زیست‌بوم‌ها نتیجه چهار دهه غفلت، سوءمدیریت و نادیده‌گرفتن حق‌آبه‌های محیط‌زیستی است.

بحران محیط‌زیست ایران؛ ۶۶ درصد تالاب‌ها کانون گرد و غبار

شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در نشست سراسری استانداران از وقوع بحران‌های زیست‌محیطی در ایران خبر داد و گفت: «۶۶ درصد تالاب‌های کشور به کانون گرد و غبار تبدیل شده‌اند و ۳۰ استان درگیر پدیده فرونشست زمین هستند.»

690 هکتار اراضی مرتعی تحت تاثیر پساب کارخانه قرار گرفته است

کانسارخزر در لیست "صنایع آلاینده" قرار دارد/ عدم تمکین کارخانه به تزریق و تشکیل پرونده قضایی

 سلامت نیوز: بالاخره واحد صنعتی "کانسارخزر" آلاینده هست یا نیست؟ این پرسشی است که اینروزها خیلی از گلستانی ها و حتی دیگر شهروندان در بسیاری از نقاط ایران آنرا از افراد مطلع و دست اندرکار می پرسند. به ویژه اینکه در چند روز اخیر اظهاراتی از برخی مسوولان گلستان درباره "آلوده نبودن کانسارخزر" منتشر شد. خاطرم هست استاندار پیشین گلستان در جریان انتخاب مدیرعامل شرکت کانسارخزر برای "اجرای طرح طبیعت گردی آشوراده" اعلام کرده بود که این شرکت از لیست صنایع آلاینده خارج شده است. اما مسوولان محیط زیست گلستان به "سلامت نیوز" گفتند که کانسارخزر به راه حل محیط زیست برای مدیریت پساب این شرکت تمکین نمی کند و علاوه بر اینکه سال هاست در لیست صنایع آلاینده است حالا پرونده ای نیز در دستگاه قضایی برای او تشکیل شده است.

تالاب انزلی به زودی نابود می شود

تالاب انزلی در کنار کوه پسماندهای دفن تلنبار شده، حالا به مسئله اول محیط‌زیست گیلان تبدیل شده و جان نیمه آن هرروز بیش‌ازپیش رو به زوال می‌رود.

پاکسازی تالاب انزلی نیاز به عزم جدی دارد

یک فعال محیط زیست می‌گوید: پاک‌سازی تالاب انزلی از سنبل آبی به شرط آنکه عزم جدی وجود داشته باشد، شدنی است. هیچ سازمانی نمی‌تواند به تنهایی این کاررا انجام دهد. سال 96توانستیم با حضور 42دستگاه دولتی و غیردولتی تالاب عینک را با کمترین هزینه ممکن از گیاه مهاجم پاک‌سازی کنیم. تالاب انزلی را نیز می‌توانیم پاک‌سازی کنیم.

 بیانیه شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد محیط زیست، منابع طبیعی و توسعه پایدار به همراه تشکل‌های تخصصی تالابی کشور

بحران زیستی، اجتماعی و اقتصادی نتیجه مسیر کنونی مدیریت منابع آبی / تاکید بر تخصیص حقابه تالاب ها

سلامت نیوز:  شبکه تشکل‌های مردم‌نهاد و اجتماع‌محور محیط زیست، منابع طبیعی و توسعه پایدار کشور به همراه تشکل‌های تخصصی تالابی کشور با صدور یک بیانیه نسبت به وضعیت بحرانی تالاب های ایران هشدار دادند. در این بیانیه تاکید شده که آینده‌ای تلخ در انتظار سرزمین ماست و استقلال کشورمان در معرض تهدید است؛ اگر مسیر کنونی مدیریت منابع آبی به سرعت اصلاح نشود. این بیانیه با این جملات آغاز شده است: « "آینده‌ای تلخ در انتظار سرزمین ماست" ؛ "استقلال کشورمان در معرض تهدید است" .»

۶۰ درصد تالاب‌های ایران غبارخیز شده‌اند؛ علت اصلی عدم تخصیص حق‌آبه‌ها

مشاور رییس سازمان حفاظت محیط زیست ایران اعلام کرد که طبق بررسی‌های جدید، ۶۰ درصد از تالاب‌های کشور به مناطق تولید گردوغبار تبدیل شده‌اند. این وضعیت عمدتاً به دلیل عدم تخصیص حق‌آبه‌ها و تغییرات اقلیمی تشدید شده است.

یک ایرانی قهرمانِ جوان تالاب‌های جهان شد

ایمان ابراهیمی مدیر عامل انجمن حفاظت پرندگان آوای بوم از ایران در شصت‌ و چهارمین نشست کمیته دائمی کنوانسیون رامسر که از ۲۰ تا ۲۴ ژانویه ۲۰۲۵ در گلاند سوئیس برگزار شد، برنده جایزه «قهرمان جوان تالاب‌های جهان» شد.

زهکشی، تالاب‌ها را به مرگ رساند

مقصر اصلی خشکیدگی تالاب صالحیه، آن‌هم در فصل زمستان چیست؟

منبع اصلی تأمین آب تالاب صالحیه در شرایط کنونی از محل رودخانه کردان، سیلاب‌ها و رواناب‌های فصلی است، درحالی‌که در گذشته علاوه‌بر رودخانه کردان، جریانات آبی از رودخانه‌های زیاران، ابهررود و خررود نیز به‌سوی تالاب برقرار بود. تخصیص عمده جریانات رودخانه کردان و دیگر رودخانه‌های منطقه برای مصارف بی‌رویه کشاورزی و خشکسالی‌های پیاپی باعث شده است تمام فشار کمبود آب به تالاب صالحیه تحمیل شود.

تالاب صالحیه خشک شد

رضا قاسم‌پور معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست البرز از نابودی تالاب صالحیه خبر داد و اظهار داشت: زهکش ۴۰ کیلومتری ایجاد شده در تالاب صالحیه، شترهای سرگردان و عدم تأمین حق‌آبه تالاب نیز از عوامل خشکی تالاب و تبدیل شدن به کانون ریزگردها است.

زنگ خطر تالاب‌ها به صدا درآمد

43 درصد از مساحت تالاب‌های کشور در معرض خشک شدن هستند. این را رئیس سازمان حفاظت محیط زیست چندی پیش اعلام کرد. موضوعی که نیازمند عزم جدی برای رسیدگی است.

۴۳ درصد تالاب‌های کشور در معرض خطر خشک شدن قرار دارند

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به کاهش بارش‌ها و تخصیص نیافتن حقابه‌های زیست‌محیطی، از قرار گرفتن ۴۳ درصد از مساحت تالاب‌های کشور در معرض خشک شدن خبر داد و بر لزوم همکاری جوامع محلی برای احیای این اکوسیستم‌ها تأکید کرد.

حقابه‌ی تالاب ها به مقصد نمی‌رسد

تالاب‌های ایران با بحران شدید کم‌آبی و خشکی مواجه‌اند. علیرغم وجود قوانین برای تأمین حقابه این اکوسیستم‌های حیاتی، سوءمدیریت‌ها و برداشت‌های بی‌رویه منابع آبی، زندگی پرندگان و سایر موجودات زنده این مناطق را در معرض خطر قرار داده است. آیا ۱۰ میلیارد مترمکعب آب سالانه می‌تواند ضامن حیات بیش از ۲۵۰ تالاب و دریاچه کشور باشد؟

سهم سالانه ۲.۵ میلیارد تومانی سازمان محیط‌زیست در طرح حفاظت از تالاب‌ها

معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست از نیاز به همکاری بیشتر سازمان برنامه و بودجه و وزارت خارجه برای اجرای دور جدید طرح بین‌المللی حفاظت از تالاب‌های ایران خبر داد و تأکید کرد که این طرح می‌تواند در توسعه کشاورزی پایدار و مدیریت منابع آبی نقش کلیدی ایفا کند.

سیلاب‌ها نباید به نام حقابه نوشته شوند؛ گرد و غبار خشکی تالاب‌ها به چشم خودمان می‌رود

در پی بحران شدید کم‌آبی در کشور و کاهش بارش‌های پاییزه، تالاب‌های ایران در حال تجربه بحران‌های جدیدی هستند. متخصصان محیط‌زیست هشدار داده‌اند که تخصیص نادرست آب و نادیده گرفتن حقابه‌های واقعی تالاب‌ها، وضعیت این زیست‌بوم‌های حساس را هر روز بحرانی‌تر می‌کند. یکی از مشکلات اساسی در این زمینه، انتقال سیلاب‌ها به نام حقابه تالاب‌ها است، رویکردی که عملاً به حفظ و احیای این اکوسیستم‌ها کمکی نمی‌کند.

«درست یا نادرست: وضعیت خشکی ۹ تالاب ایران در تابستان جاری»

با توجه به گزارش‌های اخیر و تصاویر ماهواره‌ای، ادعا شده که ۹ تالاب مهم ایران در تابستان ۱۴۰۳ به طور کامل خشک شده‌اند. مدیرکل دفتر حفاظت و احیای تالاب‌های سازمان حفاظت محیط زیست درباره صحت این ادعا توضیحاتی ارائه کرده است.