تیر خلاص به ریه های تنفسی پایتخت دودآلود ایران

عیسی کلانتری با عبور مترو پردیس-تهران از قلب پارک های ملی "خجیر" و "سرخه حصار" موافقت کرد

۱۴۰۰/۰۴/۲۸ - ۱۸:۳۲ - کد خبر: 314974
عیسی کلانتری با عبور مترو پردیس-تهران از قلب پارک های ملی "خجیر" و "سرخه حصار" موافقت کرد

سلامت نیوز- الهه موسوی: در آخرین روزهای دولت دوازدهم ، عیسی کلانتری با طرح سراسر تعارض و پرمخاطره متروی تهران-پردیس در قلب دو پارک ملی "سرخه حصار" و "خجیر" و "منطقه حفاظت شده جاجرود" که به ریه های پایتخت معروف هستند موافقت کرد.

به گزارش سلامت نیوز پروژه فوق از محدوده شرق تهران در مجاورت پايانه جديد اتوبوسراني با طول تقريبي 24 كيلومتر واقع در "منطقه حفاظت شده جاجرود" و مجاورت "پارك ملی سرخه حصار" شروع و پس از طی مسير در داخل "منطقه حفاظت شده جاجرود" در قسمت سعيدآباد وارد "پارك ملي خجير" می شود.

از كل مسير، حدود 14200 متر در داخل زون هاي سپر-بازسازي و ساير استفاده منطقه حفاظت شده جاجرود و حدود 4300 متر در زون هاي سپر و بازسازي پارك ملي خجير قرار دارد. اصرار بر احداث متروی تهران-پردیس در حالی رخ داده که ابتدا قرار بود "قطار ریلی" حمل ونقل پردیس نشینان را به عهده بگیرد؛ حمل و نقلی سبز که با کمترین هزینه های اقتصادی و محیط زیستی قابلیت اجرایی شدن را دارد.

با اینهمه متولیان طرح، ترجیح داده اند قطار ریلی را به مترو تبدیل کنند؛ طرحی بسیار پر هزینه و پر ریخت وپاش و پرسش برانگیز که پیامدها و مخاطرات بزرگ محیط زیستی و اقتصادی را در پی خواهد داشت. شنیده شده دستگاه های متولی امر در اطراف منطقه مذکور تعاونی مسکن داشته و برخی مسوولان دولتی نیز در آنجا زمین و آپارتمان دارند که به نظر می رسد این اصرار از همین جا ناشی می شود.

همچنین به گفته مسوولان منابع طبیعی در صورت اجرای این طرح تعداد 17426 اصله درختچه و بوته و 560 اصله درختان سوزنی برگ موجود با سن بالا و ارزش اکولوژیکی زیاد که امکان جابه جایی آنها وجود ندارد قطع خواهد شد. از ایرادهای مهم ارزیابی طرح فوق که در گزارش های رسمی سازمان حفاظت محیط‌زیست آمده این است که به لحاظ مكان يابي، صرفاً يك مسير معرفي شده كه از لحاظ ضوابط وفق ماده 8 آيين نامه اجرايي "قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست"، اجرای پروژه به هر روشی با توجه به تغيير اكوسيستم و تخريبات پروژه ممنوع است. جالب اینجاست این موافقت در حالی اتفاق افتاده است که معاونان و کارشناسان بدنه سازمان در ابتدا مخالفت صریح خود را با آن اعلام کرده بودند.

اما در هفته های پایانی دولت، ناگهان همه با آن موافقت کرده اند.

همچنین بر اساس اسناد رسیده به سلامت نیوز اقتدار مدیرکل "دفتر زیستگاه ها و امور مناطق" در ابتدای امر مخالف پروژه فوق بوده که در نامه ای خطاب به حميد جلالوندي مديركل دفتر ارزيابی اثرات زيست محيطی سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرده است. تعارض دیگر این طرح بند "د" ماده ۱۰ و بند "ج" ماده ۱۲ قانون شکار وصید است.

بر اساس این مواد قانونی هر گونه تخریب و تجاوز به مناطق حفاظت شده و پارک های ملی جرم محسوب می شود که در موافقت کلانتری با طرح فوق نادیده گرفته شده است. قطع درختان ارزشمند در گزارش اداره کل منابع طبیعی استان تهران بر قطع 17426 درختچه و بوته و 560 اصله درختان سوزنی برگ موجود با سن بالا و ارزش اکولوژیکی زیاد که امکان جابه جایی آنها وجود ندارد تاکید شده در مسیر اجرای پروژه قطع خواهد شد.

محیط زیست در نامه موافقت گفته که جابه جا شوند اما منابع طبیعی در نامه دیگری گفته که درختان سن بالایی دارند و امکان جابه جایی آنها وجود ندارد. ایرادات طرح در نامه معاونت محیط طبیعی وتنوع زیستی در بخشی از نامه کیومرث کلانتری معاونت محیط طبیعی وتنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست خطاب به معاون توسعه مدیریت، حقوقی و امور مجلس آمده است:« بر اساس نقشه ارائه شده در گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی قطار شهری پردیس-تهران به این معاونت، بخشی از مسیر در تداخل با منطقه حفاظت شده جاجرود و پارک ملی خجیر می باشد.

با توجه به بررسی های صورت گرفته طول مسیر 25 کیلومتر و از پایانه اتوبوسرانی شرق تهران شروع شده و 4.3 کیلومتر آن با پارک ملی خجیر تداخل دارد که به غیر از 200 متر از مسافت تداخلی با پارک ملی خجیر که به صورت روباز اجرا می گردد مابقی به صورت زیرزمینی خواهد بود.

لازم به ذکر است در عرصه 200 متری مذکور، به دلیل ورود TBM ، محل استقرار عوامل اجرایی پروژه نیز در این محل تعیین شده است که استقرار به صورت موقت بوده و پس از اتمام عملیات اجرایی، کمپ های موجود از منطقه خارج خواهند گردید. لذا خواهشمند است با توجه به موارد مطروحه دستور فرمایند امکان اجرای طرح با توجه به تداخل با پارک ملی خجیر مورد بررسی حقوقی قرار گرفته و نظرات به این معاونت اعلام کردد.»

مخالفت صریح دفتر زیستگاه هاوامور مناطق بر اساس اسنادی که به سلامت نیوز رسیده مخالفت صریح رضا اقتدار مدیرکل دفتر زیستگاه ها و امور مناطق سازمان حفاظت محیط زیست با این پروژه در نامه های موجود اعلام شده است.

آنجا که اقتدار خطاب به حمید جلالوندی مدیرکل دفتر ارزیابی اثرات زیست محیطی سازمان می نویسد:« در خصوص پروژه قطار برقی تهران-پردیس به استحضار می رساند با توجه به پیگیری به عمل آمده از طریق اداره کل حفاظت محیط زیست استان تهران مسیر مورد طراحی از داخل زیستگاه های حساس و حفاظتی منطقه حفاظت شده و رودخانه حفاظت شده جاجرود و پارک ملی خجیر عبور می نماید که به استناد قوانین و مقررات، مسیر مورد طراحی مورد تایید این دفتر نمی باشد.»

تعارض ها و مشکلات طرح خطاب به کمیته ارزیابی سازمان در نامه دیگری که خطاب به جلالوندی مدیرکل دفتر ارزیابی اثرات زیست محیطی سازمان حفاظت محیط زیست نوشته شده موارد متعددی از تعارض های قانونی و مشکلات محیط زیستی طرح، آمده است. در بخشی از این نامه می خوانیم:« ضمن ارسال نامه شماره 35512/99/ص/608 مورخ 2/6/99 "شركت عمران شهر جديد پرديس" در خصوص مطالعات ارزيابي اثرات محيط زيستي پروژه قطار برقي تهران- پرديس منضم به يك نسخه فايل الكترونيكي مطالعات مذكور، خواهشمند است دستور فرمايند با توجه به مصوبات كميته ارزيابي اثرات محيط زيستي مورخ 4/8/99(تصوير پيوست) و مد نظر قرار دادن موارد مشروحه ذيل، موضوع، بررسی و نتايج را به اين اداره كل اعلام کنند.

در بخش دیگری از این نامه آمده است:« به لحاظ مكان يابي صرفاً يك مسير معرفي گرديده كه از لحاظ ضوابط وفق ماده 8 آيين نامه اجرايي "قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست"، اجرای پروژه به هر روشی با توجه به تغيير اكوسيستم و تخريبات پروژه ممنوع مي باشد».

در ادامه این نامه درباره موارد مرتبط با مطالعات ارزيابي اثرات محيط زيستی بر ضرورت هایی تاکید شده :

« - لزوم ارائه نظريه دستگاه متولی (شركت آب منطقه ای تهران) در خصوص بستر و حريم آبراهه های موجود در محدوده پروژه اعم از محدوده بلافصل و اثرات مستقيم وغير مستقيم و بلامانع بودن پروژه

- عدم هرگونه تداخل با بستر رودخانه جاجرود در محل پل و ممنوعيت آن.

- ضرورت ارائه اطلاعات رقومی مرتبط با پروژه اعم از مسير، تونل ها، تونل های احتياطی، كارگاه ها، پل، بخش های رو زمينی و ...

- انجام مطالعات ويژه در خصوص منابع آب های زيرزمينی و چشمه های موجود. - انجام ارزيابی توان اكولوژيك منطقه و مطالعات دقيق تر و تكميلی تبعات اجتماعی پروژه.

- ارائه تمهيدات دقيق عملياتی در ارتباط با مديريت نخاله های عمرانی، پسماندها، خاك های برداشتی و گل های حفاری، تصفيه و استاندارد نمودن فاضلاب های ناشی از عمليات حفاری در زمان ساخت و فاضلاب انسانی در زمان ساخت و بهره برداری.

- بازنگری بخش بيولوژيكی پروژه از جمله منطقه حفاظت شده، پارك ملی، حيات وحش منطقه و پوشش گياهی با ارائه نقشه پراكنش و برنامه های مديريتی ويژه، با توجه به تداخل مسير با "منطقه حفاظت شده جاجرود" و "پارك ملی خجير". - بررسی و بازنگری روش ارزيابی اثرات محيط زيستی پروژه با توجه به خطی بودن آن.

- مشخص نمودن وضعيت حقوقی ترمينال شرق تهران به عنوان نقطه آغازين پروژه و تعبيه ايستگاه در اين محل. - انجام استعلام در خصوص وضعيت اراضی پروژه از دستگاه های مرتبط از جمله اداره كل منابع طبيعی و آبخيزداری استان و ارائه پاسخ مستند.

- انجام استعلام در خصوص راه های دسترسی پروژه از مراجع و دستگاه های متولی از جمله شورای ترافيك و اداره كل حمل و نقل و راهداری استان و ارائه پاسخ مستند.

-بررسی ساير گزينه های قابل اجرا جهت اجرای پروژه از جمله منوريل با توجه به اينكه هدف، طرح اتصال خط ارتباطی تهران تا پرديس می باشد و ايستگاه نهايی آن در فاز 4 پرديس واقع شده و شامل شهرهای ديگر نمی شود.»

در بخشی از این نامه مهم درباره بررسی گزینه های متعدد مکانی تاکید کرده است:« يكی از موارد مرتبط با ارزيابی اثرات محيط زيستی، بررسی گزينه های متعدد مكانی علاوه بر گزينه اجرا و عدم اجرا می باشد تا بتوان به گزينه اصلح رسيد؛ لذا دلايل قابل استناد در زمينه انتخاب تك گزينه مد نظر، ارائه شود.»

در انتهای این نامه نیز با تاکید بر نگاه عمیق تر به مسائل محیط زیست آمده است:« به طور كلي مطالعات ارزيابی اثرات محيط زيستی مي بايست با نگاه عميق تر به مسائل محيط زيست و شاخص های مربوطه، مورد بازنگری قرار گرفته و به همراه برنامه مديريت و پايش عملياتی، دقيق و مرتبط با نوع پروژه، اثرات آن و حساسيت منطقه ارائه گردد.

ضمناً درج انجام نمونه برداری از آب رودخانه جاجرود در زمان ساخت برای سنجش سيليس، سولفات، فسفات و ... علاوه بر پارامترهای متداول و سمی در برنامه پايش، الزامی می باشد. ضروري است محدوده های مطالعاتی اعم از محدوده بلافصل، مستقيم و غيرمستقيم بر اساس مراجع علمی ارزيابی مشخص و ارائه گردد.» ایرادهای اعلام شده به معاون محیط طبیعی اما نقدها و ایرادهایی که در نامه های اداری خطاب به معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست درباره این طرح اعلام شده قابل توجه است. در این نامه آمده است :

《 - به لحاظ مكان يابي صرفاً يك مسير برای اجرای پروژه معرفی گردیده كه مسیر مذکور به استناد مواد 8 و 11آيين نامه اجرايي قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست، اجراي پروژه به هر روشي با توجه به تغيير اكوسيستم و تخریب محیط زیست ممنوع مي باشد. لذا مسیر مغایرت قانونی داشته و در قانون استثنایی به لحاظ عبور به صورت تونل و یا روش دیگری تعیین نشده است. بدیهی است در صورتی که مسیرهای دیگری خارج از پارک ملی و با کمترین تداخل با منطقه حفاظت شده پیشنهاد گردد موضوع با توجه به اهداف محیط زیستی چنین پروژه هایی و همچنین مباحث ترافیک و حمل و نقل با دیدگاه مساعدت در چارچوب ضوابط قابل بررسی خواهد بود. ضمناً مسیر پروژه از سوی دفتر مدیریت زیستگاه ها و امور مناطق سازمان متبوع نیز طی نامه شماره 30714/430/99 مورخ 21/8/99 مورد تائید قرار نگرفته است.

- درخصوص مطالعات ارزیابی اثرات محیط زیستی نیز لازم به توضیح است بسیاری از مشکلات و ابهامات مطرح شده در کمیته ارزیابی استان همچنان پابرجا و رفع نگردیده از آن جمله می توان به مباحث حقوقی نقطه آغازین پروژه یعنی پایانه شرق تهران اشاره نمود که با عنایت به اقدامات حقوقی گذشته از سوی این اداره کل و همچنین عدم ارائه هرگونه مستندات مرتبط با اراضی و سایر ارگان های ذیربط از جمله شهرداری منطقه 13، مشخص نمودن وضعيت حقوقي ترمينال شرق تهران ضرورت دارد.

- بر اساس گزارش، بخشی از مسیر بر روی زمین خواهد بود لذا می بایست اطلاعات محل ایستگاه ها، کارگاه ها، نواحی که بالاجبار اقدام به قطع درختان خواهد شد و پل مربوط به گذر از رودخانه حفاظت شده جاجرود ارائه گردد که تاکنون از سوی مجری علی رغم نامه های رسمی ارائه نشده است.

- ضروری است موارد مطرح شده در نامه جدید شرکت آب منطقه ای تهران به شماره 411/8364/99ص/08 مورخ 02/12/99 (تصویر پیوست) انجام و مستندات مربوطه ارائه شود. همچنین طبق نظر نماینده شرکت آب منطقه ای تهران هرگونه تداخل با بستر رودخانه جاجرود در محل پل ممنوع می باشد که این موضوع نیز می بایست مد نظر قرار گیرد

- در مصوبات جلسه ارزیابی مقرر گردید مطالعات منابع آب های زیرزمینی و چشمه ها با عنایت به اثرات اینگونه پروژه ها بر منابع آبهای زیرزمینی، همچنین ارزیابی توان اکولوژیک با توجه به عبور مسیر از منطقه حفاظت شده جاجرود و پارک ملی خجیر، انجام شود که این مهم نیز انجام نگردیده است.

- با توجه به حجم خاکبرداری در اینگونه پروژه ها مدیریت نخاله های عمرانی و سایر پسماندها همچنین پساب های پروژه الزامی می باشد.

- روش ارزیابی در پروژه های خطی نمی تواند همانند پروژه های نقطه ای دیده شود، ضروری است در چنین پروژه ای از روش های ارزیابی متناسب با پروژه استفاده گردد. - به طور كلي مطالعات ارزيابي اثرات محيط زيستي مي بايست با نگاه عميق تر به مسائل محيط زيست و شاخص هاي مربوطه مورد بازنگري قرار گرفته و به همراه برنامه مديريت و پايش عملياتي و اجرایی دقيق و مرتبط با نوع پروژه، اثرات آن و حساسيت منطقه ارائه گردد.

- ارائه مجوزهای دستگاه های مربوطه از جمله اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان، شركت آزادراه تهران- پرديس، شركت عمران با راه آهن شهري تهران و حومه، شهرداري منطقه 13 و شهرداري منطقه 4 ضرورت دارد. و اما بعد ...

حال این پرسش مطرح است که چرا با وجود تمام این تعارض ها که در نامه های متعدد خطاب به مسوولان سازمان حفاظت محیط زیست آمده و معاونان و مسوولان این سازمان که به صراحت با دلایل حقوقی و کارشناسی علت این مخالفت را تشریح کرده اند عیسی کلانتری رییس این سازمان با طرح متروی پردیس-تهران در قلی دو پارک ملی و منطقه حفاظت شده موافقت کرده است.

حال باید پرسید آیا دولت های مختلف که اغلب در آخرین هفته های کاری خود برای سهم دادن به برخی نزدیکان و سازمان ها و نهادهای دیگر با طرح های متعارض قانونی و ضد محیط زیستی موافقت می کنند، می توانند عوارض و پیامدهای این طرح ها را بر سرنوشت شهروندان و منافع ملی کنترل کنند؟ یا اینکه دولت ها عوض می شوند؛ مدیران جابه جا شده و می روند و پیامدهای مخاطره آمیز برای سرزمین و ساکنانش بر جا می ماند؟!

نظر خود را بنویسید
(ضروری)
(ضروری)
CAPTCHA Imagereload
12.3165s, 20q