به گزارش سلامت نیوز به نقل از وری ول فمیلی رفتارهای بی‌احترامانه کودکان، از چرخاندن چشم و لحن تند گرفته تا فریاد زدن و شکستن حد و مرزها، یکی از چالش‌های رایج والدین است. به گفته متخصصان، مهم نیست کودک در کدام نقطه از طیف بی‌احترامی قرار دارد؛ آنچه اهمیت دارد، رسیدگی به این رفتار پیش از تشدید آن است.

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۵ توسط پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا انجام شد، نشان می‌دهد کودکانی که رفتارهای بی‌احترامانه از خود بروز می‌دهند، در صورت مداخله نکردن، احتمال بیشتری دارد که در بزرگسالی نیز به افراد بی‌ادبی تبدیل شوند. با این حال، برخی والدین این رفتارها را با جملاتی مانند «بچه‌اند؛شیطنت میکنند» توجیه می‌کنند؛ رویکردی که به گفته کارشناسان، کمکی به رشد اجتماعی کودک نمی‌کند.

بی‌احترامی، نشانه یک نیاز پنهان

کارشناسان تربیتی تأکید می‌کنند رفتار، نوعی ارتباط است. بی‌احترامی کودک ممکن است نشانه‌ای از ناتوانی او در مدیریت خشم، کنار آمدن با ناامیدی یا بیان درست احساسات باشد. در چنین شرایطی، کودک بیش از تنبیه، به آموزش مهارت‌های اجتماعی و حمایت عاطفی نیاز دارد.

نادیده‌گرفتن انتخابی؛ راهکاری مؤثر

برخلاف تصور رایج، نادیده گرفتن برخی رفتارهای جزئی بی‌احترامانه می‌تواند یکی از مؤثرترین پیامدهای تربیتی باشد. منظور از نادیده گرفتن، وارد نشدن به جنگ قدرت و اجازه ندادن به کودک برای منحرف کردن والد از هدف اصلی است.

برای مثال، اگر کودکی هنگام درخواست تمیز کردن اتاق، چشم‌هایش را می‌چرخاند، کارشناسان توصیه می‌کنند والدین وارد بحث طولانی نشوند و در زمان مناسب و در شرایط آرام، درباره این رفتار گفت‌وگو کنند. توضیح پیامدهای طبیعی بی‌احترامی مانند مشکل در دوست‌یابی، می‌تواند به افزایش آگاهی کودک کمک کند.

ارتباط معنادار، کلید کاهش تعارض

به گفته متخصصان، بخش قابل‌توجهی از تعارض میان والدین و نوجوانان ناشی از ضعف در ارتباط مؤثر است. اختصاص زمانی مشخص برای گفت‌وگو و ارتباط روزانه، حتی در حد ۱۵ دقیقه، می‌تواند به کاهش رفتارهای منفی کمک کند.

استفاده از جملات «وقتی/آنگاه»

یکی از راهکارهای پیشنهادی، جایگزین کردن دستورهای منفی با عبارات مثبت «وقتی/آنگاه» است. به‌جای تهدید کودک، والدین می‌توانند رفتار مطلوب را به نتیجه‌ای مثبت گره بزنند؛ رویکردی که به کودک فرصت انتخاب و اصلاح رفتار می‌دهد.

فرصت دوباره برای انتخاب درست

کارشناسان توصیه می‌کنند در مواجهه با بی‌احترامی، به کودک فرصت داده شود تا جمله یا رفتار خود را اصلاح کند. درخواست ساده‌ای مانند «می‌خواهی دوباره امتحان کنی؟» می‌تواند به کودک کمک کند تا مهارت‌های ارتباطی خود را تمرین کند.

پیامدهای فوری اما متناسب

رفتارهای بی‌احترامانه، به‌ویژه در سنین پایین، نیازمند پیامدهای فوری و متناسب با سن کودک هستند. تعیین حد و مرز روشن، همراه با توضیح آرام دلیل آن، نقش مهمی در یادگیری کودک دارد. هدف، تنبیه صرف نیست، بلکه آموزش و حفظ رابطه سالم والد-فرزند است.

جبران و مسئولیت‌پذیری

در مواردی، جبران خسارت می‌تواند راهکاری مؤثر باشد. انجام کاری محبت‌آمیز برای فرد آسیب‌دیده یا تلاش برای جبران اشتباه، به کودک می‌آموزد که مسئولیت رفتار خود را بپذیرد و تنها گفتن «متأسفم» کافی نیست.

محبت، مکمل نظم و انضباط

در نهایت، متخصصان تأکید می‌کنند که نظم و انضباط به معنای آموزش است، نه تنبیه. در آغوش گرفتن، نشان دادن محبت و یادآوری عشق بی‌قیدوشرط والدین، می‌تواند کودک را برای پذیرش آموزش و اصلاح رفتار آماده‌تر کند.

به باور کارشناسان، ترکیب قاطعیت، آموزش مهارت‌های اجتماعی و ارتباط عاطفی، مؤثرترین راه برای کاهش بی‌احترامی و پرورش کودکانی مسئول و محترم در آینده است.