به گزارش سلامت نیوز از پرونشن، بسیاری از افراد برای شروع روز و افزایش تمرکز سراغ قهوه می‌روند، گاهی پیش از آنکه حتی صبحانه بخورند. اما آیا زمان مشخصی وجود دارد که مصرف قهوه در آن بیشترین بازده را داشته باشد؟ متخصصان تغذیه می‌گویند بله اما ممکن است حدستان اشتباه باشد.

کافئین با مسدود کردن آدنوزین(انتقال‌دهنده‌ای که حس خستگی ایجاد می‌کند) عمل می‌کند و همزمان دوپامین و آدرنالین را اندکی افزایش می‌دهد؛ به همین دلیل پس از نوشیدن قهوه احساس انرژی و تمرکز بیشتر تجربه می‌شود. بر اساس گزارش «کتابخانه ملی پزشکی آمریکا»، کافئین آن‌قدر برای افزایش هوشیاری مؤثر است که FDA آن را به‌عنوان درمان تأییدشده برای رفع خستگی و خواب‌آلودگی پذیرفته است. فراهمی زیستی آن نیز نزدیک به ۱۰۰ درصد است، یعنی تقریباً تمام مقدار کافئین مصرف‌شده وارد گردش خون می‌شود و بین ۳۰ دقیقه تا دو ساعت به اوج اثر می‌رسد.

بهترین زمان نوشیدن قهوه برای تقویت انرژی

شاید تصور کنید بهترین زمان نوشیدن قهوه همان لحظه‌ای است که خواب‌آلود از رختخواب بلند می‌شوید؛ اما متخصصان خلاف این را می‌گویند.

میشل روتنشتاین، متخصص تغذیه و بیماری‌های قلبی، توضیح می‌دهد: «هورمون کورتیزول که مسئول بیدار نگه داشتن بدن است، کمی پس از بیداری به اوج می‌رسد. اگر دقیقاً در این زمان قهوه بنوشید، اثر کافئین کمتر می‌شود چون بدن خودش در حالت بیدارباش قرار دارد.»

به گفته او و سایر کارشناسان، بهترین زمان مصرف قهوه حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه پس از بیدارشدن است؛ زمانی که سطح کورتیزول شروع به کاهش می‌کند و کافئین می‌تواند نقش واقعی‌اش را ایفا کند.

جالب اینکه یک مطالعه در سال ۲۰۲۳ نشان داده «عادت درست‌کردن قهوه» و باور به اینکه قرار است شما را بیدار کند، می‌تواند حتی جدا از کافئین نوعی اثر دارونما ایجاد کند و سطح انرژی را بالا ببرد.

چرا زمان نوشیدن اهمیت دارد؟

• بدن پس از بیداری، هورمونی به نام کورتیزول تولید می‌کند که باعث هوشیاری و بیداری می‌شود.

• اگر قهوه دقیقا هنگام اوج کورتیزول مصرف شود (بلافاصله پس از بیداری)، اثر کافئین کاهش می‌یابد، زیرا بدن قبلاً در حالت “هوشیاری طبیعی” قرار دارد.

• بنابراین بسیاری از متخصصان توصیه می‌کنند که نخستین فنجان قهوه حدود ۶۰ تا ۹۰ دقیقه پس از بیداری مصرف شود، زمانی که سطح کورتیزول شروع به کاهش می‌کند و کافئین اثر واقعی خود را نشان می‌دهد.

بازه‌های زمانی بهینه

• برای بیشتر افراد، این زمان تقریباً ۹:۳۰ تا ۱۱:۳۰ صبح است (با فرض بیداری معمولی بین ۶:۳۰ تا ۷:۳۰ صبح).

• به گزارش سلامت نیوز به نقل از caffeinesparks، برای افزایش انرژی در بعدازظهر، اوایل بعدازظهر (حدود ۱۳ تا ۱۵) نیز زمان مناسبی است، به ویژه اگر بعد از ناهار احساس کسالت و خواب‌آلودگی می‌کنید.

قبل از ورزش

• به گزارش سلامت نیوز به نقل از healthline، زمان مناسب دیگر: ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از فعالیت بدنی یا ورزش. در این بازه زمانی، سطح کافئین به اوج می‌رسد و می‌تواند عملکرد را بهبود دهد، خستگی را کاهش دهد و قدرت یا استقامت را افزایش دهد.

چگونه اثر انرژی‌زای قهوه را افزایش دهیم؟

• قبل از قهوه صبحانه متعادل بخورید. یک وعده حاوی پروتئین، فیبر و چربی سالم انرژی پایدارتری ایجاد می‌کند و اثر کافئین را روان‌تر می‌کند.

• از مصرف قند زیاد یا شیرین‌کننده‌های مصنوعی در قهوه خودداری کنید. قند بالا باعث نوسان سریع قند خون و کاهش اثر انرژی‌زایی کافئین می‌شود.

• اگر نسبت به کافئین حساس هستید، مصرف آن را محدود یا فواصل آن را افزایش دهید. مصرف بیش از حد می‌تواند باعث اضطراب، بی‌قراری و اختلال در خواب شود.

• از مصرف قهوه در اواخر بعدازظهر یا شب خودداری کنید. اثر تحریک‌کننده کافئین ممکن است چند ساعت باقی بماند و باعث اختلال در خواب و کاهش انرژی روز بعد شود.

یافته‌ها و نکات جدید

• یک تحلیل در سال ۲۰۲۵ نشان داد که مزایای سلامتی مرتبط با قهوه (مانند کاهش برخی بیماری‌ها) ممکن است به میزان و زمان مصرف قهوه نیز وابسته باشد.

• برخی متخصصان معتقدند که فرآیند دم کردن و نوشیدن قهوه (بو کردن، مزه کردن، نوشیدن) می‌تواند به طور روانی باعث افزایش هوشیاری و انرژی شود، حتی جدا از اثرات کافئین (اثر پلاسیبو).