به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایلنا،«وحید شریعت» رئیس انجمن روانپزشکی ایران با تاکید بر ضرورت برگزاری مراسم سوگواری برای کشته‌شدگان حوادث اخیر درباره تبعات روانی‌ عدم سوگواری بازماندگان گفت: سوگواری‌های ناشی از حوادث غیرطبیعی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم توسط رفتارهای انسانی ایجاد شده‌اند، به‌ویژه مواردی که به‌صورت عمدی رخ داده‌اند، از پیچیده‌ترین و دشوارترین انواع سوگواری محسوب می‌شوند، چرا که در اثر دخالت انسان، حوادثی به وقوع می‌پیوندد که می‌توان آن‌ها را به‌عنوان فاجعه‌ای غیرطبیعی در نظر گرفت که به‌هیچ‌وجه تصادفی یا طبیعی نیستند.

وی افزود: پذیرش چنین فقدانی برای افراد سوگوار بسیار سنگین بوده و اغلب با خشم و اضطراب شدیدی همراه است؛ چرا که این نوع سوگواری‌ها هم به‌صورت ناگهانی رخ می‌دهند و هم نتیجه دخالت انسان هستند. بنابراین، تعیین مسیر صحیح برای عبور از این مراحل سوگ، اهمیت ویژه‌ای دارد.

رئیس انجمن روانپزشکی ایران با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین بخش‌های این مسیر، برگزاری مراسم سوگواری معمولی است، گفت: اگرچه این مراسم ممکن است به‌تنهایی کافی نباشد، اما انجام آن به‌عنوان یک حداقل ضروری محسوب می‌شود؛ زیرا می‌تواند به افراد سوگوار این فرصت را بدهد که حداقل بخشی از درد و رنج خود را به‌صورت جمعی تجربه کنند و گامی مؤثر در جهت تسکین احساسات غم‌انگیز خود بردارند.

شریعت با تاکید بر اینکه معمولاً‌ عدم برگزاری مراسم سوگواری منجر به پیچیده‌تر و شدیدتر شدن عواقب روانی سوگواری می‌شود، اظهار کرد: در شرایطی که افراد با این محدودیت مواجه‌ باشند، شاید بتوانند با برگزاری مراسم در جمع‌های محدودتر داخل خانه، براساس اعتقاداتی که دارند، این مسئله را حل کنند.البته برخی معتقدند با صدقه دادن یا انجام کارهای خیر می‌توانند به این هدف دست یابند. همچنین به نظر می‌رسد که با بهره‌گیری بیشینه از ظرفیت حمایت اجتماعی که خود افراد در اطرافشان دارند، تا حدودی می‌توانند این خلا را جبران کنند، هرچند که به‌طور کامل رفع نخواهد شد.

به گفته وی در چنین شرایطی، افراد به حمایت و درک، ابراز تسلیت و همدردی نیاز دارند و اقدام احتمالی محدود کردن مراسم سوگواری در برخی موارد بدترین کاری است که می‌توان انجام داد؛ چرا که در زمان وقوع این حوادث، خشم و ناامیدی عمیقی در سطح جامعه پدید می‌آید و این احساسات، اثرات فردی و اجتماعی جدی به‌بار می‌آورند.

رئیس انجمن روانپزشکی ایران ادامه داد: به این معنا که هم عملکرد افراد در سطح اجتماعی کاهش می‌یابد و هم احتمال آسیب‌های روانی بعدی بیشتر می‌شود.

پذیرش مسئولیت ناامنی از سوی دولت، لازمه طی شدن روند ترمیم در جامعه است

«امیرحسین جلالی ندوشن» سخنگوی انجمن علمی روان‌پزشکان ایران و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در این باره به خبرنگار ما گفت: فرایند طی شدن روند سوگواری و کنار آمدن افراد با مقوله «از دست دادن» وابسته به مولفه‌های مختلفی است. در فرهنگ ایرانی اما آنچه نقش پررنگی در پشت سر گذاشتن سوگ دارد، آئین‌های جمعی سوگواری است. از مراسم خاکسپاری فرد تا برگزاری مراسم سوم، هفتم، چهلم و… در این آئین‌ها، امکان نوعی همدردی گروهی در کنار ایجاد فضای «تخلیه هیجانی» و مرهم‌گذاشتن بر زخم «از دست دادن» فراهم می‌شود.

به گفته او در وضعیت‌هایی مانند آنچه در آن به سر می‌بریم نه تنها برگزاری آئین‌های گروهی حائز اهمیت است، بلکه به دلیل ماهیت «تروماتیکی» که این وضعیت دارد، یعنی از دست دادن بر اثر سانحه انسانی، برگزاری این آئین‌ها مهم‌تر از هر زمان دیگری است. در حقیقت عدم برگزاری مراسم سوگواری باعث می‌شود که موقعیت تروماتیک به خوبی پردازش نشود و به جای تخلیه هیجانی، داغ و زخم به خشم متراکم و ناپرداخته تبدیل یا تشدید شود. این وضعیت هم بر افراد تاثیر می‌گذارد و هم زمینه‌ساز نابسامانی‌ها و ناسازگاری‌هایی در آینده می‌شود.

او درباره نحوه مناسب برخورد ساختار مدیریت کشور با سوگ خانواده جان‌باختگان هم گفت: در حال حاضر داده‌ها و اطلاعات ما و دسترسی‌مان به منابع اطلاعاتی کافی نیست، در نتیجه طبیعتا باید با احتیاط دست به تحلیل زد. با این حال بر اساس آنچه مشاهده می‌شود، واقعیت فقدان و سوگ بخشی از جامعه تاکنون نادیده گرفته شده است. به هر حال گروهی از افراد معترض بودند و در اثر تنشی که در خیابان‌ها ایجاد شده، جان‌شان را از دست دادند.

این روان‌پزشک اضافه کرد: به جز رئیس‌جمهور که به صورت مبهم در اطلاعیه‌ای تاکید کرد خود را در برابر خون‌های ریخته شده مسئول می‌داند، شاهد رسمیت یافتن این گروه از جامعه و میزان بالایی از همدلی که با آن‌ها در سطح جامعه وجود دارد، نبوده‌ایم.

جلالی ندوشن با تاکید بر اینکه همدلی شرط اول در سوگواری است به اعلام نظر مسئولان درباره نقش تروریست‌ها در حوادث اخیر و جان‌باختن برخی از مردم بدست آنها اشاره کرد و گفت: ضروری است که دولت مسئولیت این وقایع را بپذیرد. دستگاه دولت باید مسئولیت ناامنی ایجاد شده توسط عوامل خارجی را عهده‌دار شود و به جای گرفتن انگشت مکرر اتهام به آن‌ها، سهم خود را هم بپذیرد. این پذیرش مسئولیت لازمه طی شدن روند ترمیم در جامعه است.