به گزارش سلامت نیوز به نقل از خبرگزاری پانا،در پی نوسانات اخیر در بازار دارو و تجهیزات پزشکی، مسئولان حوزه سلامت با اشاره به تأثیر تصمیمات ارزی و ضرورت تقویت مدیریت تأمین و توزیع، از تداوم پیگیری‌ها برای بازگشت آرامش به بازار و جلوگیری از افزایش قیمت و کمبود دارو خبر می‌دهند.

در ماه‌های منتهی به بهمن‌ ۱۴۰۴، موضوع کمبود و افزایش قیمت دارو بار دیگر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های حوزه سلامت و جامعه تبدیل شده است. گزارش‌های میدانی، اظهارات مسئولان و واکنش‌های صنفی نشان می‌دهد اگرچه مسئولان تأکید دارند «کمبود گسترده دارویی» وجود ندارد، اما در عمل دسترسی به برخی داروهای اساسی، داروهای بیماران خاص و داروهای مزمن با اختلال‌هایی جدی همراه شده و فشار قابل توجهی را به بیماران و خانواده‌ها وارد کرده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی رسانه‌های رسمی، مشکل اصلی نه فقط در تولید یا واردات دارو، بلکه در زنجیره تأمین، توزیع و تأمین مالی داروخانه‌ها و شرکت‌های دارویی است. در هفته‌های اخیر، بارها از سوی داروسازان و مسئولان صنفی عنوان شده که بدهی‌های انباشته بیمه‌ها به داروخانه‌ها و شرکت‌های پخش، گردش مالی این بخش را با مشکل مواجه کرده و همین موضوع باعث کاهش توان تأمین دارو و ایجاد کمبودهای مقطعی شده است. برخی داروخانه‌ها اعلام کرده‌اند که ماه‌هاست مطالبات خود از سازمان‌های بیمه‌گر را دریافت نکرده‌اند و ادامه این وضعیت، ادامه فعالیت آن‌ها را با چالش روبه‌رو کرده است.

در همین حال، سازمان غذا و دارو و وزارت بهداشت بارها به مسئله تخصیص و انتقال ارز برای واردات دارو و مواد اولیه اشاره کرده‌اند. مسئولان این سازمان اعلام کرده‌اند که اگرچه ارز دارو در اولویت قرار دارد، اما تأخیر در تخصیص و انتقال آن، به‌ویژه در حوزه داروهای وارداتی و مواد اولیه تولید داخل، موجب کاهش ذخایر برخی اقلام دارویی شده است. رئیس سازمان غذا و دارو با عذرخواهی از مردم بابت کمبود حتی یک قلم دارو، تأکید کرده است که محدودیت‌های ارزی و فشارهای اقتصادی، مدیریت بازار دارو را دشوار کرده و اصلاح قیمت‌ها برای جلوگیری از توقف تولید، اجتناب‌ناپذیر بوده است.

از سوی دیگر، موضوع اصلاح قیمت دارو و حذف یا کاهش ارز ترجیحی نیز واکنش‌های گسترده‌ای در جامعه و رسانه‌ها به همراه داشته است. برخی کارشناسان و فعالان حوزه سلامت هشدار داده‌اند که افزایش قیمت دارو، بدون تقویت پوشش بیمه‌ای، می‌تواند دسترسی بیماران به درمان را به‌طور جدی تهدید کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که در ماه‌های اخیر، برخی بیماران به دلیل افزایش هزینه‌ها ناچار شده‌اند مصرف داروهای خود را کاهش دهند یا به‌طور کامل قطع کنند؛ مسئله‌ای که می‌تواند تبعات جدی برای سلامت عمومی داشته باشد.

در این میان، بیماران خاص و مبتلا به بیماری‌های مزمن بیش از دیگران تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. کمبود یا گرانی داروهای مرتبط با بیماری‌هایی مانند دیابت، ام‌اس، بیماری‌های قلبی، تنفسی و همچنین داروهای درمان اعتیاد، موجب افزایش نگرانی‌ها و نارضایتی‌ها شده است. حتی در مواردی، تجمع‌های صنفی و اعتراضی از سوی درمانگران و فعالان حوزه سلامت در مقابل سازمان غذا و دارو برگزار شده و شرکت‌کنندگان خواستار رسیدگی فوری به وضعیت تأمین دارو شده‌اند.

دانشگاه‌های علوم پزشکی در برخی استان‌ها نیز با تأیید وجود اختلال در تأمین برخی اقلام دارویی، اعلام کرده‌اند که تلاش برای مدیریت توزیع و جلوگیری از تشدید کمبودها ادامه دارد. با این حال، گزارش‌های میدانی از داروخانه‌ها نشان می‌دهد که دسترسی به برخی داروها همچنان با دشواری همراه است و بیماران ناچارند برای یافتن داروی مورد نیاز خود به چندین داروخانه مراجعه کنند.

در مجموع، بررسی اظهارات مسئولان، گزارش‌های رسانه‌ای و شواهد میدانی نشان می‌دهد که وضعیت دارو در کشور تا بهمن‌ ۱۴۰۴ در شرایطی شکننده قرار دارد. ترکیب مشکلات ارزی، بدهی‌های بیمه‌ای، چالش‌های قیمت‌گذاری و کاهش قدرت خرید مردم، زنجیره تأمین دارو را تحت فشار قرار داده است. هرچند مسئولان از تداوم تلاش‌ها برای تأمین پایدار دارو سخن می‌گویند، اما کارشناسان معتقدند بدون اصلاح ساختاری در نظام تأمین مالی دارو و تقویت حمایت‌های بیمه‌ای، نگرانی‌ها درباره دسترسی عادلانه و پایدار به دارو همچنان ادامه خواهد داشت.

همایون سامه‌یح نجف‌آبادی عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفت‌وگو با پانا با اشاره به شرایط فعلی بازار دارو و تجهیزات پزشکی گفت: وضعیت این حوزه اکنون نیازمند پیگیری و ارزیابی دقیق‌تر است و باید منتظر ماند تا آثار تصمیمات اخیر به‌تدریج نمایان شود. انتظار می‌رود با اجرای این تصمیمات، شرایط بازار در آینده نزدیک به سمت بهبود حرکت کند.

حسن نتاج صلحدار دیگر عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس نیز با اشاره به شرایط فعلی بازار دارو در کشور به پانا گفت: تغییرات اخیر در سیاست‌های ارزی، به‌ویژه در حوزه ارز ترجیحی، موجب بروز نوساناتی در بازار دارو شده است؛ موضوعی که نیازمند تصمیم‌گیری به‌موقع و اقدامات هماهنگ از سوی دولت و وزارت بهداشت است. مدیریت صحیح این شرایط می‌تواند بازار دارو را به سمت آرامش و ثبات هدایت کند و مانع از افزایش قیمت‌ها، کمبود یا نایاب شدن اقلام دارویی شود.

وی با تأکید بر ضرورت بهبود روند تأمین و توزیع دارو افزود: انتظار می‌رود طی هفته‌های اخیر، با برنامه‌ریزی دقیق‌تر، مدیریت مؤثرتری در این حوزه اعمال شود. در این میان، نقش رئیس سازمان غذا و دارو در سامان‌دهی وضعیت موجود و رفع موانع پیش‌رو، نقشی کلیدی و تعیین‌کننده است.

این نماینده مجلس اظهار کرد: در روزهای گذشته، تماس‌های متعددی از سوی شهروندان درباره وضعیت دسترسی به دارو دریافت شده که نشان‌دهنده نگرانی عمومی در این زمینه است. قرار است از رئیس سازمان غذا و دارو برای برگزاری نشستی تخصصی دعوت شود تا مسائل موجود بررسی و راهکارهای لازم برای بهبود شرایط اتخاذ شود.

بحران کمبود و گرانی دارو، فقط یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه چالشی انسانی و اجتماعی است که سلامت میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ادامه این وضعیت، نه‌تنها بیماران، بلکه اعتماد عمومی به نظام سلامت را نیز تهدید می‌کند. اکنون بیش از هر زمان دیگری، ضرورت دارد که مسئولان با تصمیم‌گیری‌های شفاف، حمایت از تولید داخلی، نظارت مؤثر بر زنجیره تأمین و جلوگیری از رانت و احتکار، راهی پایدار برای دسترسی عادلانه همه شهروندان به دارو بیابند.