به گزارش سللمت نیوز به نقل از ScienceAlert، پژوهشگران دانشگاه راش آمریکا در مطالعه‌ای طولی، تأثیر «غنای شناختی» را از کودکی تا سالمندی بررسی کردند.

این تحقیق روی ۱۹۳۹ نفر با میانگین سنی حدود ۸۰ سال انجام شد و شرکت‌کنندگان به مدت تقریبی هشت سال تحت پیگیری قرار گرفتند. پژوهشگران میزان فعالیت ذهنی آن‌ها را در سه دوره سنی ۱۲ سالگی، ۴۰ سالگی و سن فعلی ارزیابی کردند؛ از جمله مطالعه کتاب، نوشتن، مراجعه به کتابخانه و موزه، یادگیری زبان جدید و استفاده از فرهنگ لغت.

آندریا زامیت، عصب‌روان‌شناس و نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد: «یافته‌های ما نشان می‌دهد قرار گرفتن در معرض محیط‌های محرک فکری در طول زندگی، نقش مهمی در حفظ سلامت شناختی در سالمندی دارد.»

اعداد قابل توجه

نتایج نشان داد افرادی که بالاترین سطح فعالیت ذهنی را داشتند، در مقایسه با افرادی با کمترین سطح فعالیت شناختی:

• ۳۸ درصد کمتر در معرض ابتلا به آلزایمر بودند.

• ۳۶ درصد کمتر دچار اختلال شناختی خفیف شدند.

همچنین فعالیت ذهنی مداوم می‌تواند:

• شروع آلزایمر را به طور متوسط ۵ سال به تأخیر بیندازد

• و بروز اختلال شناختی خفیف را حدود ۷ سال دیرتر رقم بزند.

شواهدی از بافت مغز

پژوهشگران مغز برخی شرکت‌کنندگانی را که طی مطالعه فوت کرده بودند بررسی کردند. نشانه‌هایی دیده شد که فعالیت ذهنی بیشتر در کودکی با کاهش تجمع پروتئین‌های مرتبط با آلزایمر در مغز همراه بوده است؛ موضوعی که احتمال نقش محافظتی فعالیت‌های فکری را تقویت می‌کند.

مستقل از وضعیت اقتصادی

در این پژوهش، اثر وضعیت اجتماعی–اقتصادی نیز بررسی شد. نتایج نشان داد مزایای فعالیت ذهنی مستقل از پایگاه اجتماعی–اقتصادی افراد بوده و صرفاً بازتاب سطح درآمد یا تحصیلات نیست.

پژوهشگران تأکید کردند: «غنای شناختی اثری مستقل دارد و تنها نشانه‌ای از موقعیت اجتماعی افراد نیست.»

اما چه چیزی ثابت نشده است؟

با وجود نتایج امیدوارکننده، این مطالعه رابطه علت و معلولی قطعی را اثبات نمی‌کند. احتمال دارد عوامل دیگری مانند خواب، ورزش یا رژیم غذایی نیز در کاهش خطر آلزایمر نقش داشته باشند. همچنین بخشی از داده‌ها بر اساس یادآوری افراد از عادت‌های گذشته جمع‌آوری شده که می‌تواند با خطا همراه باشد.

مغز هم به تمرین نیاز دارد

یافته‌های این تحقیق با پژوهش‌های پیشین هم‌راستاست؛ حل جدول، مطالعه، یادگیری زبان جدید و شرکت در فعالیت‌های فرهنگی می‌توانند شبکه‌های عصبی را فعال نگه دارند و روند زوال شناختی را کند کنند.

زامیت در پایان تأکید کرد: «سرمایه‌گذاری عمومی برای افزایش دسترسی به کتابخانه‌ها، برنامه‌های آموزشی و محیط‌های فرهنگی می‌تواند در کاهش بروز زوال عقل نقش مهمی داشته باشد.»

توصیه‌های ساده اما مؤثر

اگر می‌خواهید مغزتان در ۸۰ سالگی همچنان فعال بماند:

• کتاب بخوانید

• زبان جدید یاد بگیرید

• بنویسید

• به موزه و برنامه‌های فرهنگی بروید

شاید وقت آن رسیده باشد که همان‌قدر که برای تناسب اندام وقت می‌گذاریم، برای «تناسب مغز» هم برنامه‌ریزی کنیم.