به گزارش سلامت نیوز به نقل از eatingwell، کلسترول بالا معمولاً بدون نشانه‌های واضح ایجاد می‌شود و به‌مرور زمان می‌تواند باعث تجمع پلاک در رگ‌ها، کاهش جریان خون و افزایش خطر بیماری‌های قلبی، سکته قلبی و مغزی شود.

اگرچه بسیاری از افراد برای کنترل کلسترول به رژیم غذایی توجه می‌کنند، اما متخصصان قلب می‌گویند عوامل دیگری نیز وجود دارند که کمتر به آن‌ها توجه می‌شود. در ادامه، سه عامل مهم و کمتر شناخته‌شده معرفی شده‌اند:

۱. ژنتیک

عادت‌های روزانه مانند تغذیه و فعالیت بدنی بر کلسترول تأثیر دارند، اما ژنتیک پایه اصلی را تعیین می‌کند.

یکی از عوامل ژنتیکی مهم، نوعی لیپوپروتئین به نام Lp(a) است که معمولاً در آزمایش‌های رایج اندازه‌گیری نمی‌شود. این نوع کلسترول می‌تواند حتی در افرادی با سبک زندگی سالم، خطر بیماری‌های قلبی را افزایش دهد.

Lp(a) ذراتی «چسبنده» دارد که باعث لخته شدن خون و تجمع پلاک در رگ‌ها می‌شود. نکته مهم این است که این عامل معمولاً به رژیم غذایی یا تغییر سبک زندگی پاسخ نمی‌دهد، بنابراین آگاهی و آزمایش آن اهمیت زیادی دارد.

۲. کمبود خواب باکیفیت

در زندگی پرمشغله امروز، خواب کافی اغلب نادیده گرفته می‌شود، اما نقش مهمی در تنظیم کلسترول دارد.

کمبود خواب می‌تواند تعادل هورمون‌ها را برهم بزند و باعث افزایش هورمون استرس (کورتیزول) شود. این موضوع به‌نوبه خود می‌تواند:

• کلسترول «خوب» (HDL) را کاهش دهد
• تری‌گلیسرید و کلسترول «بد» (LDL) را افزایش دهد

مطالعات نشان داده‌اند افرادی که کمتر از ۸ ساعت خواب باکیفیت دارند، سطح بالاتری از نوع خطرناک LDL (نوع متراکم) در خون دارند.

۳. التهاب مزمن

التهاب مزمن که ممکن است ناشی از بیماری‌های خودایمنی، بیماری‌های لثه یا عفونت‌های طولانی‌مدت باشد، می‌تواند به‌طور پنهان سلامت رگ‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

این التهاب:

• نحوه پردازش چربی‌ها در بدن را تغییر می‌دهد
• باعث اکسید شدن LDL می‌شود
• به تشکیل پلاک در دیواره رگ‌ها کمک می‌کند

در نتیجه، خطر تصلب شرایین (گرفتگی رگ‌ها) افزایش می‌یابد.

توصیه‌هایی برای کنترل بهتر کلسترول

۱. آزمایش کامل بدهید

فراتر از آزمایش‌های معمول، بررسی Lp(a) و ApoB، به‌ویژه در صورت سابقه خانوادگی، می‌تواند دید دقیق‌تری ارائه دهد.

۲. سبک زندگی سالم را جدی بگیرید

• مصرف غذاهای پرفیبر مانند جو دوسر، حبوبات و غلات کامل
• فعالیت بدنی منظم (حداقل ۱۵۰ دقیقه در هفته)
• تمرینات قدرتی حداقل دو بار در هفته

۳. استرس را مدیریت کنید

مدیریت استرس با روش‌هایی مانند مدیتیشن، فعالیت‌های لذت‌بخش و استراحت کافی می‌تواند به تعادل هورمونی و سلامت قلب کمک کند.

کنترل کلسترول فقط به تغذیه و ورزش محدود نمی‌شود. عواملی مانند ژنتیک، کیفیت خواب و التهاب مزمن می‌توانند به‌طور پنهان نقش مهمی در افزایش آن داشته باشند.

با آگاهی از این عوامل و ایجاد تغییرات پایدار در سبک زندگی، می‌توان گام‌های مؤثری برای حفظ سلامت قلب و کاهش خطر بیماری‌های جدی برداشت.