به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایرنا، مواجهه با گرما ممکن است بسیار آسیبرسان باشد. با شروع علائم مرتبط با گرما، بدن واکنش نشان میدهد؛ اگر این پاسخها به میزان لازم کارآمد نباشند، شرایط بیمار یا مصدوم به سرعت بحرانی میشود. حتی با ادامه این روند، احتمال مرگ فرد نیز وجود دارد.
عوامل موثر در ایجاد و تشدید گرمازدگی
- دما و رطوبت بالا
- شرایط نامساعد کاری و محیطی
- میزان فعالیت فیزیکی
- پوشش و لباس
- سطح هوشیاری قبل آسیب
- سن
- شرایط زمینهای و مصرف داروها
- فاکتورهای مرتبط با محیط مانند وجود یا نبود سایبان، وجود باد در منطقه و میزان رطوبت هوا
علائم گرمازدگی
- سردرد
- سرگیجه
- پوست خشک، گرم و قرمز گلگون
- نبض محیطی سریع
- دمای بدن بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد
- حالت تهوع یا استفراغ
- تشنج
- اختلال ضربان قلب، افت فشارخون
- در مراحل پیشرفته، مصدوم دچار توهم، هذیانگویی و تغییر سطح هوشیاری میشود.
نکات پیشگیرانه در برابر گرمازدگی
- برای پیشگیری از گرمازدگی در روزهای بسیار گرم بین ساعتهای ۱۱ تا ۳ بعدازظهر حتیالامکان بیرون نروید.
- در حد امکان زیر تابش مستقیم آفتاب نمانید.
- یک بطری آب برای نوشیدن و خنککردن پوست خود به همراه داشته باشید.
- پوست خود را مرتب با آب، خنک کنید.
- مقدار زیادی آب خنک بنوشید، بهویژه اگر در گرما ورزش میکنید.
- در فصل گرما بهطور مرتب دوش آب سرد بگیرید.
- لباس گشاد و به رنگ روشن بپوشید.
- در ورزش افراط نکنید.
- تا حد امکان در مکانهای سرپوشیده به سر ببرید و فعالیتهای بدنی شدید را محدود کنید.
- حتیالامکان از کلاه نقابدار یا چتر در زیر نور آفتاب استفاده کنید.
- با نوشیدن شربت خاکشیر خنک یا شربت آبلیمو، خود را در مقابل گرمازدگی محافظت کنید.
- در هوای گرم از خوردن غذای چرب و سنگین خودداری کنید.
- از پوشیدن لباس زیاد بهخصوص لباس تنگ و از انجام تحرکات شدید در هوای گرم و پررطوبت خودداری کنید.
- در هوای گرم برای حفاظت از پوستتان، کرمهای ضد آفتاب که از هر دو پرتو ماوراءبنفش A و B محافظت میکنند) با درجه محافظت (SPF) 30 به بالا استفاده کنید.
- برای حفاظت از عوارض نور خورشید از عینک آفتابی مناسب که کنارههای چشم را محافظت میکند، استفاده کنید.
آسیبهای ناشی از گرما
خستگی مفرط، گرفتگی عضلات و بالا رفتن حرارت بدن از آسیبهایی است که گرمای شدید ممکن است به دنبال داشته باشد.
خستگی مفرط بر اثر گرما
این وضعیت معمولا زمانی رخ میدهد که فرد بر اثر قرار گرفتن در معرض گرما، مقادیر زیادی آب و نمک را از طریق تعریق شدید از دست بدهد.
شکایات بیمار معمولا شامل سردرد، تهوع، سرگیجه و اختلال در بینایی است.
کمکهای اولیه در خستگی گرمایی
- باید به فرد مصدوم کمک کنید تا زیر سایه برود یا در مکانی خنکتر قرار بگیرد.
- بهتر است فرد دراز بکشد و پاها را بالا ببرد تا خون به مغز برسد.
- به فرد مایعات زیاد بدهید. استفاده از مایعات رقیق و نمکدار کمککننده است.
- میتوانید از اسپری آب یا مرطوبکردن پوست با اسفنج مرطوب و بادزدن برای خنککردن بدن مصدوم استفاده کنید.
- علایم حیاتی، سطح هوشیاری و وضعیت تنفسی بیمار یا مصدوم را مرتب بررسی کنید. - حتی در مواردی که فرد مصدوم به سرعت بهبود یابد، لازم است به او توصیه کنید که به مراکز درمانی مراجعه کند.
- اگر علایم حیاتی مصدوم بدتر شود، باید با اورژانس تماس بگیرید.
گرفتگی عضلات ناشی از گرما
این وضعیت شامل اسپاسم عضلات ارادی به دلیل تخلیه الکترولیتهاست و معمولا زمانی رخ میدهد که فرد بر اثر قرار گرفتن در معرض گرما، دچار تعریق شدید شود، مقدار زیادی آب و نمک از دست بدهد و سپس با نوشیدن آب، کمبود مایعات خود را بدون در نظر گرفتن کمبود نمک جبران کند. (مانند بروز کرامپهای عضلانی یا انقباض دردناک و ممتد ماهیچه در ورزشکاران.)
کمکهای اولیه در گرفتگی عضلات بر اثر گرما
- فرد مصدوم را به محیط خنک و سایه منتقل کنید.
- مایعات سرشار از کربوهیدرات و نمک به فرد بدهید؛ مثلا نوشیدنیهای موجود برای ورزش همچون آبمیوهها و شیر.
- به آرامی عضلات را تحت کشش ملایم قرار داده و به آهستگی ماساژ دهید.
- استفاده از قرصهای محتوی نمک توصیه نمیشود.
- به فرد توصیه کنید که حتما و مکرراً از مایعات استفاده کند.
- اگر علایم حیاتی مصدوم بدتر شود، باید با اورژانس تماس بگیرید.
افزایش حرارت بدن بر اثر گرما
در موقعیتهای بسیار گرم به ویژه در هوای مرطوب و بدون باد (شرجی)، ممکن است افزایش حرارت بدن ظاهر شود.
در چنین وضعیتی درجه حرارت بدن به بالای ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد و تنظیم حرارت مختل میشود. علائم شامل گیجی و کاهش هشیاری، اغما و تشنج است. در افزایش حرارت بدن، هیپوتالاموس دچار بدکاری میشود و چون بیمار عرق نمیکند (به دلیل شرایط محیطی)، پوست گرم و خشک است.
کمکهای اولیه هنگام بالا رفتن حرارت بدن
- برای کمکرسانی فوری با ۱۱۵ تماس بگیرید.
- به سرعت فرد مصدوم را به محیط خنک منتقل کنید.
- لباسهای بیمار یا مصدوم را تا حد امکان خارج کنید.
- اقدام به خنککردن بیمار باید هر چه سریعتر صورت گیرد. کمک به کاهش سریع درجه حرارت بدن تا ۳۵ درجه سانتیگراد است.
- بهترین راه برای خنککردن مصدوم، پاشیدن آب سرد با استفاده از اسپری روی بدن مصدوم و سپس باد زدن اوست.
- شستوشوی بدن با الکل، استفاده از پنکه یا کولر، غوطهور کردن بیمار در آب سرد، استفاده از ملحفه سرد و مرطوب یا استفاده از بستههای یخ روی نواحی کشاله ران و زیر بغل نیز کمککننده است.
- در صورتی که مصدوم قادر به نشستن و خوردن است، او را به نوشیدن مایعات خنک بهویژه آب تشویق کنید.
- از آسپرین برای کاهش داغی بدن یا تب استفاده نکنید؛ زیرا نه تنها نمیتواند به کاهش درجه حرارت کمک کند، بلکه دارای اثر منفی روی هموستاز (فرایند پیشگیری از هدر رفتن خون از عروق سالم و توقف خونریزی از عروق صدمهدیده) بدن است که در این شرایط ممکن است خطرناک باشد.
- به محض اینکه دمای بدن فرد آسیبدیده به حد نرمال و پایه نزدیک شد، موارد خنککننده و مرطوب حذف و یک ملحفه نازک خشک جایگزین شود.
- از بروز لرز در بیمار ممانعت شود، زیرا لرزیدن موجب افزایش درجه حرارت بدن میشود.
- در صورت بروز لرز حین خنک کردن بیمار، بلافاصله عامل خنککننده را حذف کنید.
- باید بیمار یا مصدوم را بهطور مرتب بررسی و علایم حیاتی را چک و ثبت کنید. اگر دمای بدن فرد مجدداً افزایش داشت، فرایند خنککردن را مجدداً تکرار کنید.
- بیمار یا مصدوم را به سرعت به مراکز درمانی منتقل کنید.
نظر شما