به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، ماجرا از کاغذهایی شروع میشود که با چند کلمه ساده، مثل «فروش کلیه» یا «کلیه برای فروش» و یک شماره تلفن روی دیوارهای اطراف مراکز درمانی جا خوش میکنند؛ شمارههایی که ظاهرا قرار است بیمار نیازمند پیوند را به فروشنده واقعی کلیه برسانند. برای بیماری که ماهها و گاهی سالها در انتظار پیوند است، چنین آگهیهایی میتواند در نگاه اول شبیه یک راه نجات باشد اما مسیر رسمی پیوند عضو در کشور از این شمارهها و آگهیها عبور نمیکند.
حسین کرمانپور، سخنگوی وزارت بهداشت صراحتا تأکید کرده که بخش قابل توجهی از این آگهیها واقعی نیستند و در مواردی با هدف جلب ترحم و دریافت کمک مالی از مردم نصب میشوند. محمدعلی عبداللهی، معاون توسعه و مدیریت منابع بیمارستان فیروزگر هم درباره ماهیت این آگهیها جزئیات جالبی را مطرح میکند.
شاید فروشنده نباشند
عبداللهی میگوید: «برخلاف تصور عمومی بسیاری از افرادی که چنین پیامهایی را منتشر میکنند نه بیمار هستند و نه فروشنده یا خریدار واقعی، بلکه دلالانی هستند که از این طریق تلاش میکنند افراد نیازمند به کلیه را شناسایی کنند. هدف این افراد میتواند پیدا کردن بیمارانی باشد که بهشدت به پیوند کلیه نیاز دارند و از این طریق ارتباطات و معاملات غیررسمی مرتبط با اعضای بدن را مدیریت میکنند.» او با بیان اینکه اهدای عضو در ساختار رسمی نظام درمان، فرآیندی کاملا متفاوت دارد و تحت نظارت مراجع مشخص انجام میشود، تأکید میکند: «اهدای عضو یکی از جنبههای ارزشمند کمک انسانها به یکدیگر است اما دلالان تلاش میکنند از این فرآیند سوءاستفاده و آن را به مسیری برای سودجویی تبدیل کنند.»
خرید و فروش در بیمارستانهای دولتی جایی ندارد
پاسخ عبداللهی به این سؤال که اگر بیمار در این آگهیها فروشنده واقعی پیدا کرد، آیا میتواند در بیمارستان عمل پیوند را انجام دهد، منفی است و در توضیح بیشتر بیان میکند: «امکان تجارت و خرید و فروش کلیه در مراکز رسمی درمان وجود ندارد و بیمارستانهای دولتی اجازه انجام چنین معاملاتی را ندارند. سازوکارهای تعیینشده از سوی اداره پیوند و بیماریهای خاص وزارت بهداشت، برای جلوگیری از چنین تخلفاتی درنظر گرفته شده است.»
یکی از مهمترین بخشهای این سازوکار، جدا بودن مسیر شناسایی گیرنده و دهنده است و عبداللهی در توضیح این شرایط میگوید: «در سیستم رسمی کشور 2 رکن اصلی، یعنی «گیرنده» و «دهنده» نباید امکان شناسایی یا ارتباط مستقیم با یکدیگر را داشته باشند تا زمینه برای معامله و اعمال نفوذ دلالان ایجاد نشود. بیمارستانهای دولتی هم بدون معرفینامه رسمی از وزارت بهداشت امکان پذیرش بیمار پیوندی را ندارند و فرآیند پیوند باید تحت نظارت اداره پیوند وزارت بهداشت و معاونت درمان دانشگاههای علوم پزشکی انجام شود، بنابراین اگر فعالیتی از جنس دلالی یا انتشار آگهی در اطراف بیمارستانها دیده شود، بهمعنای آن نیست که چنین فرآیندی در داخل بیمارستان جریان دارد.»
جلوگیری از معاملات پیوند
عبداللهی درباره یکی از مهمترین مسیرهای دریافت عضو پیوندی مثلا فردی که دچار مرگ مغزی شده، عنوان میکند: «پس از اثبات مرگ مغزی توسط تیمهای پزشکی، واحدهای فراهمآوری پیوند اعضا در دانشگاههای علوم پزشکی فرد را شناسایی میکنند و اطلاعات او از طریق سامانههای مرتبط در اختیار فرآیند تخصیص عضو قرار میگیرد. در ادامه، عضو به بیمارانی که براساس ضوابط پزشکی در فهرست انتظار قرار دارند، تخصیص پیدا میکند. او تأکید میکند که در هر 2مسیر، ساختار رسمی بهگونهای طراحی شده که ارتباط مالی و شخصی مستقیم میان گیرنده و دهنده شکل نگیرد؛ موضوعی که میتواند مانع از تبدیل فرآیند پیوند به یک معامله خارج از شبکه درمان شود.»
به شمارههای روی دیوار اعتماد نکنید
عبداللهی به مردم توصیه میکند به هیچ عنوان به شماره تلفنها و آگهیهای منتشرشده در فضای عمومی یا روی دیوار بیمارستانها اعتماد نکنند و برای پیگیری نیاز خود، از مسیرهای قانونی و انجمنهای تخصصی اقدام کنند. او انجمن حمایت از بیماران کلیوی را یکی از مسیرهای پیگیری معرفی میکند و میگوید: «این انجمن با همکاری اداره پیوند وزارت بهداشت، مسیر مشخصی برای پیگیری و ارتباط متقاضیان با فرآیند رسمی اهدای کلیه دارد.»
به آگهیهای فروش کلیه به این دلیل اعتماد نکنید
دکتر امید قبادی، نایبرئیس انجمن اهدای عضو ایرانیان پیشتر درباره آگهیهای فروش کلیه گفته بود تنها عضوی که میتوان بهصورت کامل از فرد زنده برداشت و به فرد دیگری پیوند زد کلیه است، چون انسان 2 کلیه دارد؛ اما با ساماندهی صورت گرفته، بازار فروش کلیه عملا از بین رفته است. در اینباره دولت مبلغی را تعیین میکند و این فرآیند تحت نظارت انجمن حمایت از بیماران کلیوی انجام میشود. بهگفته قبادی حدود 3سال است سامانهای طراحی شده که در آن اهداکنندگان و گیرندگان بدون اینکه همدیگر را بشناسند، براساس آزمایشها و سازگاریهای لازم به هم معرفی میشوند، بنابراین آگهیهای فروش کلیه در سطح شهر موضوعیتی ندارند.
تنها 2مسیر برای پیوند عضو
1- پیوند از فرد زنده در چارچوب ضوابط رسمی
2- پیوند از فرد دچار مرگ مغزی
۲۸ مرکز پیوند کلیه در ایران فعال است.
۴۰۰۰ پیوند موفق کلیه سالانه در کشور انجام میشود.
۴۰ سال پیش بیماران برای دریافت کلیه به خارج از کشور اعزام میشدند اما امروز ایران در صدر کشورهای منطقه در حوزه پیوند کلیه است.
79 کشور از میان حدود 200کشور دنیا امکان انجام پیوند اعضا دارند.
نظر شما