سلامت نیوز:خوزستان را روزگاری شكرستان مینامیدند. این نام را بهواسطه كشت محصول نیشكر بر این منطقه نهاده بودند. بیشك در آن زمان، نیشكر برای مردم این جلگه، نعمت و تجارتی پرسود بهشمار میرفت اما امروز نیشكر چنان كام خوزستانیها را تلخ كرده است كه نهتنها سهم آنها از این صنعت هیچ است بلكه كام آنها بهدلیل باران خاكستر و دود مزارع نیشكر، برداشت بیرویه آب، شوری كارون و بوی تعفن پساب كارخانههای نیشكر تلخ شده است.
بهشتی كه از آن جهنم ساختند
به گزارش سلامت نیوز،قانون نوشت: خوزستان سرزمین تالابها، رودخانههای خروشان، نفت، نخلستان و مزارع بزرگ؛ بهشتی كه تا چهار دهه گذشته زندگی در آن رویای هر ایرانی بود اما زندگی در جلگه خوزستان باوجود تمامی این نعمتهای خدادادی به كابوسی برای مردمانش تبدیل شده است. عرصه چنان بر مردم خوزستان تنگ شده كه مهاجرت را به ماندن در زادگاه خود ترجیح دادهاند.
زندگی اسفبار خوزستانیها، پای ثابت اخبار در چند دهه گذشته بوده است. تجاوز و حمله رژیم بعث عراق، هجوم ریزگردها، قطع آب و برق آنهم در اوج فصل گرما، خشكی مزارع و بایر شدن دو میلیون هكتار نخلستان، فاجعهای بهنام سد گتوند و شوری آب كارون؛ همه این مشكلات از بهشت ایران زمین جهنمی برای ساكنان آن ساخته است.
دهه شصت شكری خوزستان
خوزستان را مهد نیشكر ایران مینامند؛ نعمتی كه برای مردم این جلگه به نقمت تبدیل شده است. نیشكر خوزستان، دركنار بحرانهای كارگری، اخراجهای دسته جمعی كارگران و عدم پرداخت حق و حقوق كارگرانش، داستان دیگری نیز دارد. خسارتهای جبران ناپذیر این صنعت به محیط زیست روی دیگر سكه صنعت نیشكر در خوزستان است.
در آخرین روزهای دهه شصت، طرح توسعه نیشکر در قالب هفت واحد کشت و صنعت با وسعت بیش از ۸۰ هزار هکتار در خوزستان كلید خورد.
خاكستر؛ سهم خوزستانیها از نیشكر
سهم خوزستانیها از طرح توسعه نیشكر تنها دود، خاكستر و شوری آب كارون و بوی تعفن پساب كارخانههای نیشكر بوده است. تالاب نیشكر یا ناصری یادگار طرح توسعه نیشكر در خوزستان است. تالابی كه در اثر هدایت پساب دو شرکت بزرگ نیشکر میرزا کوچک خان و امیر کبیر ایجاد شده است. این تالاب كه هماكنون به تالاب ناصری معروف است، خود سند محكمی از استفاده بیرویه صنایع نیشكر از آب كارون است. تالابی كه بهگفته فعالان محیط زیست موجب شوری آب كارون و فاجعه گسترش سطحهای نمکی شده است.
چشمپوشی از فجایع صنایع نیشكر
تاكنون گوش شنوایی برای فریاد و هشدارهای كارشناسان محیط زیست درباره خسارتهای زیست محیطی كارخانههای نیشكر همچون تخلیه پساب و شور کردن رودخانه کارون، تالابها و اراضی خوزستان همچنین آتش زدن مزارع نیشکر وجود نداشته است و صنایع نیشكر بیمهابا بدون توجه به این هشدارها همچنان به كار خود ادامه میدهند.
بارانی از دود و خاكستر نیشكر
هرساله با شروع فصل برداشت نیشكر، علاوهبر هجوم ریزگردها، خاكستر حاصل از سوزاندن مزارع نیشكر نیز نفس خوزستانیها را میبرد. درحالی كه تمامی فعالان و كارشناسان محیط زیست كشور به هجوم ریزگردهای داخلی و خارجی اعتراض میكنند و از دولت بهدلیل ناتوانی از كنترل و مهار ریزگردها شكایت میكنند، صاحبان صنایع نیشكر بارانی از خاكستر را مهمان خانههای خوزستانیها میكنند.
طبق بررسیهای انجام شده، آتش زدن مزارع علاوهبر اینکه هوا را با انتشار گاز مونواکسید کربن آلوده میکند، تشدید پدیده گازهای گلخانهای، انهدام بافت خاک، کاهش رطوبت خاک و درنتیجه افت محصول، از بین رفتن موجودات زنده محیط، فرسایش شدید خاک، کاهش حاصلخیزی زمین و کاهش تحمل گیاهان زراعی در برابر آفات، بیماریها و خشکی، همچنین از بین رفتن زیستگاههای پرندگان را نیز به دنبال دارد.
محصولی آببر در اوج خشكسالی
یكی از دلایل اعتراض به توسعه نیشكر در خوزستان، آببر بودن این محصول است. در زمانیكه كشور و بهویژه خوزستان با خشكسالی دست و پنجه نرم میكنند، توسعه صنایع آببری همچون نیشكر خلاف قوانین بوده است. مصرف بیرویه آب در صنعت نیشكر خسارتهای جبران ناپذیری به رودخانه کارون و تالابهای هورالعظیم و شادگان وارد كرده است. بهدلیل زه آبهای شور و ترکیبی از کودهای شیمیایی و سموم کشت و توسعه نیشکر، این تالابها با بحران مواجه شدهاند.
شكایت سه نهاد از صنایع نیشكر
بحران صنعت نیشكر در خوزستان به دستگاه قضایی هم رسیده است. هفته گذشته رضا جاوید رییس اداره محیط زیست خرمشهر از شکایت سه جانبه محیط زیست، منابع طبیعی و جهاد کشاورزی خرمشهر علیه صنایع نیشکر به مهر خبر داد و گفت:« شورای حفاظت رودخانه کارون با حوضچههای غیر مجاز ماهی برخورد میکند و این در حالی است که صنایع نیشکر که بالادستی هستند بدون مانع به مصرف بیش از حد مجاز میپردازند.آب مصرفی توسط این صنایع حق مردم است و آبی است که میتواند برای آبیاری اراضی کشاورزی و نخیلات در پایین دست رودخانه استفاده شود و با اعمال جرایم نقدی برای این صنایع نمیتوان حق کشاورزان پایین دست را ادا کرد. این حجم از پساب که تالاب ناصری را ایجاد کرده و روز به روز به میزان آب آن افزوده میشود گواهی بر میزان مصرف بیش از حد مجاز توسط صنایع نیشکر میرزا کوچک خان و امیر کبیر است. زهابهای نیشکر، اراضی کشاورزی غرب کارون را تهدید میکنند و باعث پرشدن کانال شیردم شده و صنایع پرورش ماهی را با مشکل مواجه کرده است که در مدت اخیر شکایتهای سه جانبهای از سوی اداره حفاظت از محیط زیست، منابع طبیعی و جهاد کشاورزی در خصوص این موضوع به دستگاه قضایی ارائه شده است».
سهم 10 درصدی كشت و صنعت از كارون
رود کارون پرآبترین و بزرگترین رودخانه ایران است. این رود، طولانیترین رودی است که در داخل ایران قرار دارد. كارون پس از عبور از مناطق کوهستانی و پر پیچ و خم، در منطقهای به نام گتوند وارد دشت خوزستان میشود. رود کارون در شمال شوشتر به دو شاخه تقسیم میشود که در جنوب شوشتر به یکدیگر متصل میشوند. مهمترین شاخه فرعی کارون، رود دز است که در شمال اهواز به کارون ملحق میشود.
براساس آمار 10 درصد از آب كارون به کشت و صنعتها اختصاص یافته است و این حقابه حتی در دوران خشكسالی و كمآبی تغییر نیافته است.
حجم بالای استفاده آب در صنایع نیشكر و میزان آب برداشتی شرکتهای نیشکر از آبهای استان خوزستان موجب كاهش چشمگیر سهمیه آب واحدهای کشاورزی دیگر در منطقه شده است. باتوجه به وضعیت موجود بهجرات میتوان گفت مسئولان زندگی مردم خوزستان، محیط زیست خوزستان و دیگر كشت و صنعتهای استان را فدای صنایع نیشكر كردهاند.
نظر شما