به گزارش سلامت نیوز به نقل از بامپ، به شما در مورد تهوع صبحگاهی، کمردرد، حساس شدن سینه ها و سایر مشکلات بارداری هشدار داده شده بود، اما ممکن است سردرد شدید شما را غافلگیر کرده باشد. ربکا اروین ولز، استادیار عصبشناسی در دانشکده پزشکی ویک فارست در کارولینای شمالی، میگوید:«متأسفانه سردرد دوران بارداری میتواند بسیار رایج باشد، به خصوص که بیش از 200 نوع مختلف آن وجود دارد. برخی از آنها به غیر از ژنتیک هیچ دلیل زمینه ای ندارند؛ اما قطعاً عواملی در دوران بارداری وجود دارند که میتوانند باعث سردرد شوند.»
آیا سردرد نشانه بارداری است؟
سردرد می تواند نشانه اولیه بارداری باشد.
استفانی هک، پزشک متخصص زنان و زایمان میگوید:« سردردهای اولیه بارداری معمولاً به دلیل همه تغییرات هورمونی اولیه ایجاد میشوند؛ بهویژه، افزایش سطح استروژن»
اگر قبل از باردار شدن هم سردرد داشتید، ممکن است در بارداری نیز سردرد را تجربه کنید. موستالسکی میگوید در حالی که برخی از افراد ممکن است در دوران بارداری بیشتر دچار سردرد شوند، برخی دیگر ممکن است کمتر سردرد را تجربه کنند. در نهایت، اینکه چند بار و تا چقدر شدید سردردهای بارداری را تجربه می کنید، به شرایط فردی شما بستگی دارد.
علت سردرد در دوران بارداری
همانطور که گفته شد، تغییرات هورمونی مکرر می تواند باعث سردرد در دوران بارداری شود؛ اما، در بیشتر موارد، علل سردرد در بارداری ناشناخته باقی می ماند.
متیو رابینز، استادیار عصبشناسی در پزشکی ویل کورنل، میگوید:« بهطور کلی، سردرد میتواند با تغییر در روال عادی فرد ایجاد شود و بارداری میتواند به طور چشمگیری همه چیز را از خوردن و خواب گرفته تا عادات ورزشی شما تغییر دهد.»
برخی از شایع ترین علل سردرد در دوران بارداری عبارتند از:
- افزایش هورمون ها
- شرایط پزشکی مرتبط با تغییرات هورمونی (مانند تهوع صبحگاهی)
- افت قند خون
- افزایش حجم و گردش خون
- فشار
- کمبود خواب
- کم آبی بدن
- ترک کافئین
- تغییر در وضعیت بدن
- تغییرات موقت بینایی (ناشی از احتباس مایعات و تغییر هورمون ها)
موستالسکی تاکید میکند: «سردرد معمولاً به دلیل کمآبی یا تغییرات هورمونی ایجاد میشود و میافزاید که ممکن است در هر زمانی از روز و حتی هر روز رخ دهد. اگر آنها به دلیل کم آبی بدن ایجاد شده باشند، به احتمال زیاد در صبح ظاهر می شوند. سردردهای استرسی یا تنشی بیشتر در هنگام عصر اتفاق میافتند و سردردهای هورمونی اغلب در تمام طول روز ادامه دارند. سردردهای هورمونی بارداری معمولاً در سه ماهه اول و سپس بین هفته های 16 تا 18 ظاهر می شوند، اما برخی از افراد ممکن است در سه ماهه سوم نیز آن را تجربه کنند. »
سردرد در دوران بارداری باید شبیه سردردهای قبل از بارداری باشد. ممکن است آنها را در پیشانی، شقیقه ها، پشت سر یا پشت چشم احساس کنید. شدت آنها از یک درد کوتاه و مبهم تا چند روز ممکن است ادامه پیدا کند.
عوامل موثر بر شدت سردرد بارداری
در حالی که سردردهای بارداری کاملاً فردی هستند، عوامل خاصی وجود دارد که می تواند بر شدت سردرد در دوران بارداری تأثیر بگذارد، مانند:
موستالسکی می گوید: «سردرد در دوران بارداری شایع است، اما معمولاً بیش از 24 ساعت طول نمی کشد. اگر سردرد شدیدی دارید که بیش از یک روز طول می کشد، با پزشک متخصص زنان تماس بگیرید، زیرا سردرد می تواند نشانه پره اکلامپسی یا فشار خون بارداری باشد.»
انواع سردرد در دوران بارداری
هر سردردی را که ممکن است قبل از بارداری تجربه کرده باشید، ممکن است در دوران بارداری نیز تجربه کنید و آنها تا حد زیادی همان احساس قبلی را خواهند داشت.
دو نوع سردرد وجود دارد:
-
سردردهای اولیه: این سردردها شامل سردردهای تنشی، سردردهای خوشه ای و میگرنی است. محرک های این سردردها به دلیل بارداری تغییر نمی کنند، اما بارداری ممکن است اجتناب از آنها را دشوارتر کند (مانند نوسانات هورمونی شدیدتر، ترک کافئین و تغییر در وضعیت بدن).
-
سردردهای ثانویه: این سردردها ناشی از بیماری های دیگر مانند سینوزیت است. متأسفانه، ممکن است در دوران بارداری با این موارد بیشتر برخورد کنید. موستالسکی میگوید: «سردردهای سینوسی در بارداری شایعتر هستند، تا حدی به این دلیل که بدن شما تمایل دارد در دوران بارداری مخاط بیشتری بسازد و تا حدی به این دلیل که داروهای سرماخوردگی زیادی وجود دارد که در صورت بیماری نمیتوانید مصرف کنید.»
در حالی که این دو نوع رایج سردرد در بارداری هستند، ممکن است علائم دیگری را نیز در کنار آنها تجربه کنید. برای مثال، اگر از سردرد بارداری به دلیل پره اکلامپسی رنج می برید، ممکن است تاری دید، حالت تهوع، استفراغ و درد شکمی را نیز تجربه کنید.
چه زمانی نگران سردرد در دوران بارداری باشیم؟
اغلب سردردهای دوران بارداری مشکل بزرگی نیستند، اما گاهی اوقات می توانند نشانه ای از بیماری های دیگر مانند پره اکلامپسی، کم خونی، آسم، سرماخوردگی، آنفولانزا، سندرم HELLP (همولیز افزایش آنزیم های کبدی و تعداد کم پلاکت ها)، سینوزیت ، توکسوپلاسموز و واریسلا (آبله مرغان) باشند.
نکته کلیدی این است که علائم جدید، مداوم یا نگران کننده را به پزشک خود معرفی کنید.
وقتی سردردها جدید، شدیدتر یا متفاوت از حد معمول هستند، در صورت تجربه علائم اضافی یا بیشتر از حد معمول حتما باید با پزشک تماس بگیرید. به عبارت دیگر، اگر فردی هستید که معمولاً قبلاً سردرد نمیگرفتید، اما بعد از بارداری سردرد دارید، بهتر است که به پزشک خود اطلاع دهید. یا اگر فردی هستید که مستعد ابتلا به سردرد بودید، اما از زمان بارداری شرایط شما تغییر کرده است (شدیدتر، مکررتر، همراه با علائم جدید و غیره)، باید آن را به پزشک خود اعلام کنید.
برخی از علائمی که همراه با سردرد در دوران بارداری میتوانند خطرناک باشند و ممکن است نیاز به ارزیابی داشته باشند عبارتند از:
- تب
- تورم در پاها، دست ها، صورت یا جای دیگری
- افزایش وزن ناگهانی
- فشار خون بالا
- درد شکم
- سردرد بارداری مداوم که از بین نمی رود
- ضعف
- بی حسی
- اختلالات بینایی یا گفتاری
ممکن است پزشک شما را برای ارزیابی بیشتر به یک متخصص ارجاع دهد.
تسکین سردرد در دوران بارداری
برای سردردهایی که در دوران بارداری معمول هستند و خطرناک نیستند، راههای ایمن و موثری برای تسکین وجود دارد.
ولز میگوید: «اول و مهمتر از همه، در مورد سردردهای بارداری و گزینههای درمانی خود با پزشک خود صحبت کنید. این روش ها باید شامل گزینه های درمانی غیر دارویی نیز باشد. اکثر پزشکان ابتدا درمان های غیر دارویی و طبیعی را برای سردرد در دوران بارداری توصیه می کنند.»
این درمانهای خانگی برای تسکین سردرد بارداری عبارتند از:
- استفاده از کمپرس گرم روی صورت و چشم ها (مخصوصا برای سردردهای سینوسی)
- استفاده از کمپرس سرد در پشت گردن (مخصوصاً برای سردردهای تنشی)
- خوردن وعده های غذایی کوچک و مکرر برای اطمینان از اینکه سطح قند خون شما کاهش نمی یابد
- نوشیدن نیمی از وزن بدن بر حسب اونس آب یا افزودن الکترولیت به آب
- ماساژ دادن شانه و گردن
- استفاده از اسانس نعناع در شقیقه
- استراحت در یک اتاق تاریک و ساکت
- گرفتن دوش آب گرم یا حمام نمک اپسوم
سایر روش های غیر پزشکی برای درمان سردرد در دوران بارداری نیز ممکن است موثر باشد.
درمانهای رفتاری شناختی، استراتژیهای آرامسازی و بیوفیدبک (که به شما کمک میکند بدن خود را از طریق تکنیکهایی مانند آرامش عضلانی و نظارت الکترونیکی کنترل کنید) همه درمانهای ممکن برای سردردهای بارداری هستند.
کارهایی مانند طب سوزنی و یوگا را نیز میتوان تا حد زیادی در دوران بارداری با خیال راحت انجام داد.
موستالسکی همچنین از منیزیم به عنوان راهحلی بالقوه برای بیمارانی که در دوران بارداری با سردرد دست و پنجه نرم میکنند، نام میبرد. فقط به یاد داشته باشید، اگر به فکر مصرف داروهای گیاهی هستید، ابتدا با پزشک خود صحبت کنید تا مطمئن شوید که آنها برای بارداری بی خطر هستند.
تسکین سردرد بارداری با استفاده از دارو
اگر روش های طبیعی درد را تسکین نمی دهد، زنان باردار برای سردرد چه چیزی می توانند مصرف کنند؟
استفاده از دوزهای بدون نسخه استامینوفن (تیلنول) معمولاً مناسب است، اما به طور کلی توصیه می شود که زنان باردار از داروهای مسکن مانند آسپرین و ایبوپروفن (ادویل و موترین) خودداری کنند.
مسدود کننده های کانال کلسیم، آنتی هیستامین ها و داروهای ضد افسردگی خاص می توانند علائم سردرد را بهبود بخشند. با این حال، هرگز هیچ قرص یا مکملی را بدون تایید پزشک مصرف نکنید.
ولز می گوید: «در مورد سردرد و خطرات دارو با پزشک خود صحبت کنید و مطمئن شوید که برای شما و کودک بی خطر است.»
چگونه از سردرد بارداری جلوگیری کنیم؟
بهترین درمان سردرد بارداری، پیشگیری است. رابینز میگوید: «یکی از مهمترین توصیههایی که من به زنانی که قصد باردار شدن دارند یا باردار شدهاند میکنم این است که مراقب منظم نگه داشتن برنامههای روزمره خود باشند.»
در اینجا نکات مهم متخصصان برای جلوگیری از سردرد در دوران بارداری آورده شده است:
- هیدراته بمانید
- برای جلوگیری از افزایش قند خون یا کاهش قند خون، وعده های غذایی منظم و سالم بخورید
- برنامه خواب خود را ثابت نگه دارید
- به طور منظم ورزش کنید
- راه هایی برای از بین بردن استرس از زندگی روزمره پیدا کنید
- وضعیت بدنی خوب را حفظ کنید (به ویژه در سه ماهه سوم)
رابینز می گوید: «به خصوص در دوران بارداری، زمانی که گزینه های درمانی پزشکی برای سردرد بسیار محدودتر می شود، این اقدامات پیشگیرانه بسیار مهم تر می شوند.»
خواب منظم. هیدراتاسیون منظم و خوردن وعده های غذایی منظم و ثابت کلیدی است.
حفظ یک سبک زندگی سالم در دوران بارداری بسیار مهم است. وقتی صحبت از سردرد در دوران بارداری به میان می آید، پیشگیری بسیار ارزشمند است.

نظر شما