به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، فشارهای روانی ناشی از جنگ میتواند عوارض متعددی رابه ویژه بر سلامت روان داشته باشد. به همین دلیل حفظ سلامت روان در شرایط بحران یکی از ارکان مهم تاب آوری و عبور از این شرایط است.
موضوع سلامت روان بسیار مهم است و بر اساس مطالعات مختلف، جوامعی که دچار وضعیت جنگی و بحرانی میشوند با مخاطرات سلامت روان مواجه میشوند. مساله مهمی که از همان ابتدی اغاز جنگ صهیونی - امریکایی هم مورد توجه متولیان نظام سلامت قرار گرفته است. بر همین اساس دفتر بازرسی و ارزیابی عملکرد وزارت بهداشت طی روزهای اخیر خط ۹ را به عنوان خدمات مشاوره سلامت روان به سامانه ۱۹۰ اضافه کرده است.
با راهاندازی این بخش جدید، دامنه کارکرد سامانه ۱۹۰ که پیش از این عمدتاً به دریافت شکایات، گزارشها و تقدیرهای مردمی از حوزه سلامت محدود بود، بهطور قابل توجهی گسترش یافته و خدمات مشاوره سلامت روان نیز به آن افزوده شده است.
اهمیت توجه به دستورالعملها
دکتر محمد رضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در این باره و سایر راهکارهای حفظ سلامت روان در شرایط جنگی گفت: ما دستور العملهایی را بر اساس توصیههای کوتاه از سوی دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت در سامانه این وزارتخانه و کانال اطلاع رسانی آن، وبدا منتشر کردهایم. این مهم است که هموطنان ما این توصیهها را به ویژه برای جمعیتهای پر خطر مانند کودکان و نوجوانان و سالمندان و افرادی که سابق بر این تحت درمانهای روانی و روانپزشکی بودهاند، مطالعه کنند. افرادی که دارو مصرف میکنند و دچار مشکلات جسمی هستند نیز در معرض خطر بیشتری از نظر سلامت روان هستند که بهتر است این توصیهها را در مورد آنان رعایت کرد.
افراد در معرض خطر چه کارهایی انجام ندهند؟
این مقام وزارت بهداشت در ادامه توصیه میکند: برای این افراد پر خطر حتما توصیه به مراقبت بیشتر و خود مراقبتی میشود. بهترین کاری که این افراد میتوانند انجام دهند این است که سعی کنند روتینهای زندگی خود را تا جایی که میتوانند حفظ کنند. واقعیت این است که خود ما میدانیم در این شرایط امکان دارد، خواب، روابط خانوادگی و اجتماعی و دید و بازدیدهای افراد تحت تاثیر قرار بگیرد. بنابراین از انها میخواهیم تا آنجایی که امکان دارد تمام این روابط احتماعی خود را حفظ کنند و تمام تلاش خود را انجام دهند که وارد شرایط تنشزا نشوند.
راههایی برای خود مراقبتی
این متخصص درباره شرایط تنشزای تهدید کننده روح و روان در دوران جنگ توضیح میدهد: یک بخش از شرایط تنشزا این است که مدام اخبار نگران کننده در معرض دید افراد قرار میگیرد و افراد تحلیلها و بحثهایی که همراه با تنش روانی است و ناامیدی در آنها موج میزند را دنبال میکنند. تصاویر دلخراش میبینند، تصاویری که رسانهها در شرایط جنگی آنگونه که باید ملاحظاتی را در انتشار آنها به خرج نمیدهند وتصاویر و فیلمهایی بگذارند که افراد با دیدن آنها دجار آسیبهای روحی و روانی میشوند.حتما افراد تا آنجایی که میتوانند خود و به ویژه کودکان ونوجوانان را از دیدن تضداویر و شنیدن اخبار ناگوار محافظت کنند. در کنار آن در بحثها و جدلهایی که نتیجهای جز تنش ندارد وارد نشوند. امکان دارد در خانوادهها اختلاف نظرهایی وجود داشته باشد و کار مفید و سازندهای نیست که ما وارد این بحثها درباره جنگ و وضعیت آن بشویم و دوستیها و روابط خود را به خاطر بحثهایی که به نتیجه هم نمیرسد، در مرحله آسیبزایی قرار دهیم. این کلیت خود مراقبتی بود که افراد باید انجام دهند.
چه زمانی از خطوط تلفنی بحران استفاده کنیم؟
شالبافان درباره افرادی که نمیتوانند صرفا با توصیههای خود مراقبتی مشکلات خود را بر طرف کنند، نیز میگوید: بهترین کاری که این افراد میتوانند انجام دهند، این است که از خطوط تلفنی بحران استفاده کنند. در گذشته هم سامانههای مختلفی در این رابطه در کشور ما فعال بودند و در حال حاضر هم فعالیت آنها بیشتر شده است. همکاران ما در وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی سراسر کشور و روانشناسان هم در سامانههای مختلفی از جمله سامانه ۱۹۰ و سامانه ۴۰۳۰ پاسخگو هستند، این افراد در زمان بر قراری تماس تلفنی خود را به عنوان کارشناس سلامت روان وزارت بهداشت معرفی میکنند و میتوانند پاسخگوی هموطنان باشند. البته در زمان این تماسها روان درمانی عمیق و تخصصی انحام نمیشوند. یعنی مشاورههایی در حد ۱۰ تا ۲۰ دقیقه انجام میشود این مشاورهها به منظور مدیریت مشکلی که افراد پیدا کردهاند انجام میشود. روانشناس ما نیز با استفاده از یک سری تکنیکها و راهنماییهای کلی به آنها در سپری کردن آن موقعیت بحرانی کمک میکند.
ارجاع به مراکز جامع سلامت
او درباره افرادی که مشکلات حادتری دارند نیز توضیح میدهد: اگر مشکل فراتر از یک مشاوره باشد و نیاز به اقدامات تخصصی بیشتری وجود داشته باشد، افراد به مراجع جامع سلامت ارجاع میشوند. خود افراد نیز میتوانند بدون ارجاع، به این مراکز جامع سلامت در نزدیک محل زندگی خود مراجعه کنند. حتی اگر اکنون محل زندگی خود را ترک کرده و جای دیگری هستند، میتوانند به نزدیک ترین مرکز جامع سلامت و در صورتی که مشکلی دارند که فکر میکنند روانشناس یا پزشک نیاز است آنها را ببیند، مراجعه کنند و تحت بررسی و اقدامات درمانی اعم از روان درمانی و دارو درمانی قرار بگیرند.
او ادامه میدهد: اگر باز هم برای برطرف کردن این مشکل نیاز به اقدامات جندین جلسهای بود. مراکز سلامت روان اجتماعی جامع نگر(سراج) فعال هستند. در حال حاضر ۱۰۵ مرکز سراج در سراسر کشور مشغول به کار است. در این مراکز چندین روانپزشک و روانشناس و همچنین مددکار اجتماعی مشغول به کار هستند. در مراکز دیگر مانند ۱۲۳ و مراکز اورژانس اجتماعی، هلال احمر و حتی آموزش و پرورش هم خدمات روان درمانی در سراسر کشور ارائه میشود و این مراکز هم میتوانند پاسخگوی هموطنانمان باشند.
به گفته شالبافان تصمیم گرفته شده صد و ششمین مرکز سراج در شهرستان میناب به زودی تاسیس شود. این مرکز به خاطر اتفاق ناگواری که در آن منطقه رخ داد راه اندازی میشود. نیاز است که حمایت بیشتر روحی و روانی از اهالی آن منطقه و به خصوص دانش آموزان عزیز شود.
نظر شما