به گزارش سلامت نیوز به نقل از Cell Reports Medicine، ویروس اپشتین–بار که در بدن ۹۵ درصد بزرگسالان وجود دارد، سالها بدون علامت باقی میماند؛ اما اکنون دانشمندان راهی تازه برای مهار آن پیدا کردهاند.
ویروسی که تقریباً همه را درگیر میکند
ویروس اپشتین–بار (EBV) یکی از شایعترین ویروسهای جهان است و تخمین زده میشود حدود ۹۵ درصد بزرگسالان به آن آلوده باشند. در اغلب افراد، این ویروس بدون علامت باقی میماند.
اما داستان به همینجا ختم نمیشود. این ویروس پس از ورود به بدن، تا پایان عمر باقی میماند و با بیماریهایی مانند برخی سرطانها، اماس و دیگر مشکلات جدی مرتبط شناخته شده است.
کشف راهی جدید برای مقابله
اکنون گروهی از پژوهشگران از مرکز سرطان «فرد هاچینسون» و دانشگاه واشنگتن، آنتیبادیهایی طراحی کردهاند که دو پروتئین کلیدی روی سطح ویروس EBV را هدف قرار میدهند.
این پروتئینها به ویروس کمک میکنند تا وارد سلولهای B (نوعی گلبول سفید مهم در سیستم ایمنی) شود. مسدود کردن این مسیر میتواند از ورود ویروس جلوگیری کرده و حتی مانع فعال شدن مجدد آن در آینده شود.
نتایج امیدوارکننده در آزمایشها
در آزمایشهایی که روی موشهای دارای سیستم ایمنی مشابه انسان انجام شد، یکی از این آنتیبادیها توانست از ابتلای حیوانات به EBV جلوگیری کند.
یکی از چالشهای بزرگ در این حوزه، این است که EBV تقریباً به تمام سلولهای B متصل میشود و همین موضوع یافتن آنتیبادیهای مؤثر را دشوار میکند. با این حال، پژوهشگران با استفاده از فناوریهای جدید توانستهاند این مانع را تا حدی پشت سر بگذارند.
استفاده از موشهای مهندسیشده
در این تحقیق، از موشهایی استفاده شد که قادر به تولید آنتیبادیهای انسانی هستند. این ویژگی احتمال پذیرش این آنتیبادیها در بدن انسان را افزایش میدهد.
پس از قرار گرفتن این موشها در معرض دو پروتئین مهم ویروس (gp350 و gp42)، سیستم ایمنی آنها دقیقاً همان واکنش مورد نظر پژوهشگران را نشان داد و در نهایت ۱۰ آنتیبادی جدید شناسایی شد.
از میان آنها، یکی عملکرد بسیار امیدوارکنندهای در جلوگیری از عفونت نشان داد.
اهمیت این کشف برای بیماران
ویروس EBV معمولاً در ابتدا به شکل بیماری «مونونوکلئوز عفونی» (تب غدهای) ظاهر میشود و سپس به حالت خاموش در بدن باقی میماند. اما در شرایط خاص، بهویژه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، میتواند خطرناک شود.
یکی از کاربردهای مهم این آنتیبادیها میتواند در بیماران پیوند عضو یا مغز استخوان باشد. این بیماران به دلیل مصرف داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی، بیشتر در معرض فعال شدن EBV هستند.
پیشگیری از سرطانهای مرتبط
یکی از مشکلات جدی پس از پیوند، اختلالات لنفوپرولیفراتیو (PTLD) است که بهدلیل تکثیر کنترلنشده سلولهای B رخ میدهد و میتواند به سرطانهای خطرناک منجر شود.
این آنتیبادیهای جدید ممکن است بتوانند از این رشد غیرقابل کنترل جلوگیری کنند و نیاز به کاهش داروهای سرکوبکننده ایمنی را کمتر کنند.
چشمانداز آینده
این روش همچنین میتواند برای کودکانی که هنوز در معرض EBV قرار نگرفتهاند، مفید باشد.
با اینکه هنوز راه زیادی تا استفاده بالینی و آزمایش روی انسان باقی مانده، این کشف گامی مهم در مسیر مهار یکی از شایعترین ویروسهای جهان به شمار میرود.
در کنار این پیشرفت، پژوهشهای دیگری نیز برای ساخت واکسن EBV در حال انجام است.
این دستاورد علمی نهتنها امید تازهای برای مقابله با ویروس اپشتین–بار ایجاد کرده، بلکه میتواند مسیر جدیدی برای تولید آنتیبادی علیه سایر ویروسها و عوامل بیماریزا نیز باز کند.
نظر شما