به گزارش سلامت نیوز به نقل از sciencealert، «ویتامین آفتاب» همیشه هم بی‌خطر نیست. همان‌طور که کمبود ویتامین D می‌تواند برای سلامتی خطرناک باشد، مصرف بیش‌ازحد آن نیز عوارض جدی به‌دنبال دارد.

در سال‌های اخیر، دانشمندان بارها هشدار داده‌اند که همه افراد به مصرف مکمل ویتامین D نیاز ندارند و در برخی موارد، مصرف دوزهای بالا، به‌ویژه در کودکان و سالمندان، می‌تواند سمی باشد.

با افزایش محبوبیت این مکمل، آگاهی بیماران و پزشکان از میزان مصرف و عوارض احتمالی آن اهمیت بیشتری پیدا کرده است. هرچند این خطرات نادرند، اما روند آن‌ها رو به افزایش است و در بدترین حالت می‌توانند تهدیدکننده حیات باشند.

مصرف بیش‌ازحد ویتامین D باعث افزایش جذب کلسیم در بدن می‌شود و می‌تواند به عارضه‌ای به نام «هایپرکلسمی» منجر شود؛ وضعیتی که در آن، کلسیم در بافت‌های نرم یا دیواره رگ‌ها رسوب می‌کند. این حالت خطر سنگ کلیه را افزایش می‌دهد، متابولیسم استخوان را مختل می‌کند و علائمی مانند تهوع، استفراغ، یبوست، خستگی، ضعف عضلانی و درد استخوانی به‌همراه دارد.

در اغلب موارد، با قطع مصرف مکمل و دریافت مایعات و داروهای کاهنده کلسیم، بیماران بهبود می‌یابند. اما در موارد نادر، اگر درمان به‌موقع انجام نشود، این وضعیت می‌تواند به نارسایی کلیه، نیاز به دیالیز یا حتی خونریزی کشنده روده‌ای منجر شود.

برخی پژوهش‌ها همچنین نشان می‌دهند که در سالمندانی که سطح ویتامین D خونشان بالاست، خطر زمین‌خوردن افزایش می‌یابد.

یک مرور علمی در سال ۲۰۱۸ نسبت به «سهل‌انگاری قابل‌توجه» درباره خطرات مصرف بیش‌ازحد این ویتامین هشدار داد. به‌گفته پژوهشگران، افزایش علاقه عمومی از جمله تحت تأثیر کتاب‌هایی که از دوزهای بالا حمایت می‌کنند، در رشد موارد مسمومیت نقش داشته است.

ویتامین D به «ویتامین آفتاب» معروف است، زیرا بدن هنگام قرار گرفتن در معرض نور خورشید آن را تولید می‌کند. معمولاً حدود ۹۰ درصد نیاز بدن از این طریق تأمین می‌شود و باقی آن از طریق مواد غذایی مانند ماهی‌های چرب یا لبنیات غنی‌شده به‌دست می‌آید.

این ویتامین نقش مهمی در جذب کلسیم، عملکرد سیستم ایمنی، رشد سلولی، متابولیسم و فعالیت‌های عصبی-عضلانی دارد. کمبود طولانی‌مدت آن می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های عصبی، خودایمنی، مشکلات استخوانی و بیماری‌های قلبی-عروقی را افزایش دهد.

با این حال، درباره فواید مکمل‌های ویتامین D هنوز اجماع علمی وجود ندارد. برخی مطالعات به اثرات مثبت آن بر پیری، شناخت یا افسردگی اشاره کرده‌اند، اما پژوهش‌های دیگر این نتایج را زیر سؤال برده‌اند.

بسیاری از موارد مسمومیت، ناشی از خطا در درمان کمبود ویتامین D است. برای مثال، در یک مورد، مردی ۸۰ ساله به‌اشتباه به‌جای مصرف هفتگی، هر روز دوز بالایی از این ویتامین را مصرف کرده بود که پس از تشخیص، وضعیت او بهبود یافت.

در سال ۲۰۱۶ نیز در دانمارک، مکملی که ۷۵ برابر دوز توصیه‌شده ویتامین D داشت، فراخوان شد و حدود ۲۰ کودک دچار عوارض مسمومیت شدند.

در آمریکا نیز این مشکل رو به افزایش است. بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۴ بیش از ۲۵ هزار مورد مسمومیت گزارش شد و طی سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۱ این موارد ۱۶ برابر افزایش یافت؛ بسیاری از این موارد مربوط به کودکان و نوجوانان بودند.

پزشکان توصیه می‌کنند: «به میزان مصرف توجه کنید.» به‌طور کلی، اگر مکمل مصرف می‌کنید، معمولاً بیش از ۶۰۰ تا ۸۰۰ واحد بین‌المللی (۱۵ تا ۲۰ میکروگرم) در روز نیاز ندارید. مگر با توصیه پزشک، از مصرف بیش از ۴۰۰۰ واحد (۱۰۰ میکروگرم) در روز که حد بالای ایمن محسوب می‌شود، خودداری کنید.