به گزارش سلامت نیوز به نقل از همشهری، سلولدرمانی دیگر فقط یک فناوری آیندهنگرانه نیست؛ روشی است که امروز در بسیاری از کشورهای پیشرفته برای ترمیم بافتهای آسیبدیده، درمان برخی سرطانها و بازگرداندن عملکرد اندامها به کار میرود. ایران هم در این حوزه جزو کشورهای پیشرو است و همزمان با پیشرفتهای جهانی وارد عرصه سلولهای بنیادی شده است. حالا پژوهشگران ایرانی در درمان بیماریهای پوستی، قلبی، استخوانی، ناباروری و حتی پروژههای مرتبط با پارکینسون به نتایج امیدوارکنندهای رسیدهاند. دکتر رضا مقدسعلی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه رویان و دبیر علمی بیستودومین کنگره سلولهای بنیادی رویان از آخرین دستاوردهای این حوزه میگوید؛ از درمانهای مبتنی بر سلولهای بنیادی تا پروژهای که میتواند افق تازهای برای بیماران پارکینسون باز کند. بهگفته این متخصص، ایران از نظر دانش علمی در این حوزه چیزی کم ندارد و درصورت حمایت بیشتر و توسعه زیرساختها میتواند به یکی از قطبهای مهم سلولدرمانی در منطقه تبدیل شود.
وقتی بدن خودش را ترمیم میکند
سالهاست پزشکی برای درمان بیماریها بر دارو و جراحی تکیه دارد، اما حالا روش سومی هم در حال انجام است: سلولدرمانی. در این روش بهجای کنترل بیماری، سعی میشود بافت آسیبدیده بازسازی شود. مقدسعلی در این باره میگوید: «تمام اندامهای بدن از سلول ساخته شدهاند و وقتی سلولها آسیب میبینند، عملکرد بافت هم مختل میشود. در سلولدرمانی، سلولها در محیط آزمایشگاهی تکثیر و سپس برای ترمیم بافت آسیبدیده به بدن بازگردانده میشوند.» به زبان ساده، این فناوری به بدن کمک میکند خودش را ترمیم کند.
تفاوت بزرگ با درمانهای رایج
به گفته این عضو هیأت علمی رویان، بسیاری از درمانهای فعلی فقط روند بیماری را کند یا درد را کمتر میکنند، اما سلولدرمانی بهدنبال «بازسازی کامل» بافت آسیبدیده است؛ از ترمیم رنگدانههای پوست و جوشخوردن شکستگیهای سخت تا بازسازی عضله آسیبدیده قلب؛ اتفاقی که در درمانهای معمول کمتر امکانپذیر است.
سلولدرمانی امروز کجا استفاده میشود؟
مقدسعلی درباره استفاده از این روش درمانی در کشور میگوید: «این روش همین حالا در ایران و جهان برای برخی بیماریها استفاده میشود. در کشور ما از سلولهای بنیادی در درمان بیماریهای پوست و مو، ترمیم غضروف و استخوان، بیماریهای قلبی، ترمیم قرنیه چشم، برخی مشکلات اورولوژی مانند بیاختیاری ادرار و حتی درمان فلج مغزی کودکان استفاده شده است. یکی از مهمترین کاربردهای اثباتشده سلولهای بنیادی درمان سرطانها و بیماریهای خونی است. پیوند سلولهای بنیادی خونساز هم سالهاست که برای درمان برخی سرطانهای خون و کمخونیها انجام میشود که نتایج قابلقبولی هم داشته است.»
جایگاه ایران در سلولدرمانی
به گفته این عضو هیأت علمی رویان، ایران از نظر دانش علمی در حوزه سلولهای بنیادی چیزی کم از کشورهای پیشرفته ندارد و پژوهشگران ایرانی مقالات و مطالعات متعددی در این زمینه منتشر کردهاند. تقریبا در همه دانشگاههای بزرگ کشور هم روی سلولهای بنیادی و پزشکی بازساختی کار میشود و ایران توانسته همزمان با موج جهانی وارد این فناوری شود. با این حال، توسعه این حوزه نیازمند زیرساختهای گرانقیمت، تجهیزات پیشرفته و سرمایهگذاری گسترده است. او تأکید میکند که اگر حمایت بیشتری در این حوزه صورت بگیرد، ایران ظرفیت تبدیل شدن به یکی از بازیگران مهم پزشکی بازساختی را دارد.
پروژهای امیدبخش برای پارکینسون
در میان پروژههای در حال انجام در ایران، یکی از مهمترین آنها مربوط به بیماری پارکینسون است. دبیر علمی بیستودومین کنگره سلولهای بنیادی رویان در این باره توضیح میدهد: «پژوهشگاه رویان مطالعات حیوانی این پروژه را انجام داده و حالا آماده ورود به فاز انسانی است. اگر این پروژه موفق شود، میتواند امید تازهای برای بیماران مبتلا به بیماریهای تخریبکننده عصبی باشد؛ بیماریهایی که درمان قطعی برای آنها هنوز محدود است.»
آیندهای که همین حالا شروع شده
برخلاف تصور رایج، سلولدرمانی فقط متعلق به آینده نیست. مقدسعلی میگوید: «همین حالا هم بسیاری از درمانهای صعبالعلاج با کمک سلولهای بنیادی در کشور انجام میشود و در حوزه ژندرمانی نیز پیشرفتهای مهمی حاصل شده است.» او درباره قدمت این خدمت درمانی در کشور به برگزاری بیستودومین کنگره سلول بنیادی اشاره میکند و میگوید: «در حوزه سلولهای بنیادی و زیرشاخههای آن در حوزه سرطان، هوش مصنوعی، زیستشناسی تکوینی، پزشکی بازساختی و مهندسی بافت، کنگره ما در شهریور امسال برگزار میشود. زمان ارسال مقالات به این کنگره هم تا آخر اردیبهشت است که استقبال خوبی از آن شده و احتمالا تمدید خواهد شد. ما مقالات مختلفی از سطح ایران و دنیا داریم و سالانه هم متخصصان زیادی از ایران و کشورهای مطرح در این کنگره شرکت میکنند.»
درمانهای سلولدرمانی
در ایران
ترمیم پوست و رنگدانهها
ترمیم عضله قلب
درمان فلج مغزی کودکان
ترمیم قرنیه چشم
درمان آسیبهای غضروف و استخوان
درمان برخی سرطانها و کمخونیها
نظر شما